-yor eki nasıl ortaya çıktı?

-yor eki nasıl ortaya çıktı?

-yor eki nasıl ortaya çıktı?

-yor eki nasıl ortaya çıktı?

Tarihî yazı dillerinde şimdiki zamanı ifade etmek için kullanılan “…-A/-I/-U turur/durur” tasvirî fiili ile “…-A/-I/-U yorı-r” tasvirî fiilinin işlevleri aynı olsa da ekleşme süreçleri farklıdır.

“tur-/dur-” yardımcı fiili ile kurulan “…-A/-I/-U turur/durur” tasvirî fiilindeki geniş zaman eki düşünce ekleşme başlamış fakat zarf fiil eki kullanımdan düşmemiştir.

Bu zarf fiil ekinin bugün bile varlığını sürdürdüğü çağdaş yazı dillerindeki kullanımlarında görülmektedir. Ancak “yorı-” yardımcı fiili ile kurulan “…-A/-I/-U yorı-r” tasvirî fiilindeki geniş zaman eki hece yutumu yoluyla kullanımdan düşünce “yorı-” yardımcı fiili ekleşmiştir.

Söz konusu tasvirî fiilde yer alan“-A” zarf fiili, güvenilir b ahis siteleri, ekin darlaştırıcı etkisiyle darlaşarak diğer zarf fiil ekleriyle beraber zarf fiil hüviyetini kaybedip bağlayıcı ünlüye dönüşmüştür.

Bu durum, “yorı-” yardımcı fiilinin ekleşme sürecini hızlandırmış, nitekim Osmanlı Türkçesi döneminde “-yor” eki ortaya çıkmıştır. Bugün şimdiki zamanı ifade etmek için kullanılan “-yor” eki de zaman anlamını yardımcı fiil olarak görev aldığı tasvirî fiile zaman anlamı katan geniş zaman ekinden aldığından şimdiki zamanı ifade etmek için başlangıçtan bugüne doğrudan veya dolaylı olarak geniş zaman eklerinden yararlanıldığı söylenebilir.

Yard. Doç. Dr. Şahap Bulak

Yazıyı Değerlendirin

Değerlendirmeler (0)

Değerlendirme yok

ilgili yazılar

Türkçe öğretimi: İlk okuma yazma öğretimi

Türkçe öğretimi: İlk okuma yazma öğretimi Türkçe öğretimi: İlk...

Tartışma büyüdü 3: Bayram sözcüğü Türkçe mi, Farsça mı...

Tartışma büyüdü 3: Bayram sözcüğü Türkçe mi, Farsça mı...

Türkler Göçebe Değildir-Arif Cengiz Erman

Türkler Göçebe Değildir Arif Cengiz Erman Türk tarihiyle...

ULUSLARARASI KUTADGU BİLİG KURULTAYI (26-28 EYLÜL 2019)

ULUSLARARASI KUTADGU BİLİG KURULTAYI (26-28 EYLÜL 2019)ULUSLARARASI KUTADGU BİLİG...

Polonya'da Türk Dili Öğretimi Tarihçesi – Prof. Dr. Tadeusz...

Polonya'da Türk Dili Öğretimi Tarihçesi, Prof. Dr. Tadeusz MAJDAPolonya'da...

Atatürk’ün, Eğitim Yaşantısı Boyunca Derslerden Aldığı Notların ve Karnelerin...

Arşiv Belgelerinin Işığında Askerî Öğrenci Mustafa Kemal'in Notları /...

BİLİŞİM  ÇAĞI  VE  TÜRKÇENİN SORUNLARI – Prof. Dr. Şükrü Halûk...

BİLİŞİM  ÇAĞI  VE  TÜRKÇENİN SORUNLARI  Prof. Dr. Şükrü Halûk...

ÖZKEY, ÖZKEYLİK-İLDENİZ TURAN YAZDI

ÖZKEY, ÖZKEYLİK İLDENİZ TURAN “Türkçede kullanılan bir sözün...

Türk Lehçelerinin Sınıflandırılması Dr. Ufuk Tavkul

Türk Lehçelerinin SınıflandırılmasıTürk Lehçelerinin Sınıflandırılması -  Dr. Ufuk Tavkul Türk Lehçelerinin...

Bağırdaş-İldeniz Turan

BAĞIRDAŞ // “Bu sözcüğü 1987 yılında, Van’ın Erciş...

Dilin İşlevleri, Dilin İşlevleri nelerdir?

Dilin İşlevleri, Dilin İşlevleri nelerdir? Dilin İşlevleri, Dilin İşlevleri nelerdir? ...

Göktürk Yazıtları > Bilge Kağan Yazıtı Güney Yüzü Kelime...

Göktürk Yazıtları > Bilge Kağan Yazıtı Güney Yüzü Kelime...

YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ – YARD. DOÇ. DR....

YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ - YARD. DOÇ....

İlginizi Çekebilir