Türkçede “Kervan, kafile, katar, konvoy” sözcükleri yerine ne kullanılırdı?
Suat Özer
Farslardan kervan; Araplardan kafile ve katar, İtalyanlardan konvoy (İt. convoio) sözcüklerini almadan önce Türkler hangi sözcükleri kullanıyorlardı?
Son derece devingen bir toplumsal yaşantıya iye olan; hayvancılık, tecim ve gezim yapan Türklerin bu tür sözcükler kullanmamış olması olanaklı olabilir mi?
Kuşkusuz hayır.
Orta Asya bozkırlarını ve tecim yollarını son derece etkili kullanan Türkler “kervansız, katarsız, kafilesiz” değildi.
Hunlardan ve Göktürklerden başlayarak çağlar boyunca kullandığımız sözcüklerimiz şunlardı:
Düzüm, dizi (arka arkaya dizilmiş yolcular ve arabalar)
Koşma,
Taban (Ayak tabanı ve yürümek eylemiyle ilişkili olduğu için),
Tapkur (Bugün kullandığımız tabur sözcüğü buradan gelir.),
Arkış (1. Elçi, haberci. 2. Kervan.),
Tirkiş
Yörük sözcüğü de bazen kervan anlamında kullanılmıştır.
Türkçemiz baydır, varsıldır, güçlüdür, köklüdür. Onu yaşayalım, yaşatalım…
Saygılarımla.
Suat Özer
*** Dipçe 1:
tabur
a. 1. ask. Dört bölükten kurulan, bir binbaşının komutasındaki asker birliği: Gönderilecek askerin sekiz tabur olmasında büyük isabet vardır. -S. Birsel. 2. Küme, yığın, grup.
Güncel Türkçe Sözlük
tabur İng. Barricade, fortified campus
Berkitilmiş tabya ve sığınak.
BSTS / Tarih Terimleri Sözlüğü 1974
tabur
1. İstihkâm. 2. Ordugâh.
Tarama Sözlüğü 1971
Tabur
Adana ili, Tuzla bucağına bağlı bir yerleşim birimi.
*** Dipçe 2: Taban (Divan-i Lugati’t-Türk, 1073)
taban: χuffu’l-baˀīr [deve ayağı]