Tanzimat Döneminde Türkçecilik Akımı

Tanzimat Döneminde Türkçecilik Akımı

Osmanlı devletinde özellikle 3. Selim’le başlayan Türkçenin önem kazanması, Tanzimat döneminde daha üst düzeyde bir ilgi görmüştür. Bu dönemin ünlü üçlüsü Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa Türkçenin gelişimini olumlu etkileyecek çalışmalar yapmıştır. Amaçları genel olarak Türk toplumunu eğitmek, bilinçlendirmek idi. Bunu yaparken de topluma seslenen bir dil kullanmak istiyorlardı. Şinasi, Türkçe atasözlerini toplayıp Durub-u Emsâl-i Osmanî adından bir betik yazmıştır. Bununla birlikte yabancı sözcükleri dilimizden çıkarmaya çalışmıştır ve dahası saf Türkçe şiir denemelerinden bulunmuştur. Ziya Paşa, “Acaba bizim bağlı bulunduğumuz ulusun bir dili ve şiiri var mıdır?” sorusuna yanıt ararken Divan edebiyatının dilinin Türkçe olmadığını belirtmiştir. Gerçek Türkçenin İstanbul’da ve taşradaki toplumun dili olduğunu söylemiştir. Ziya Paşa, devlet yazışmalarındaki dili de eleştirmiştir:

“Maliye dairesinden çıkan bir yazıyı, yazan okuyabilir. Ama elinden yazı alınsa ve yazı konusunu anlatması istense anlatamaz. Sorgu hâkimi, davalıya konuşulan Türkçe ile soru sorarve cevaplar alır. Fakat tutanağını resmi ifade ile saptar. O biçimde onu davalıya okuduğu vakit, davalı sözlerinin âdeta Arapçaya çevrilmiş olduğunu sanarak hiçbir şey anlamaz ve nezaket gereği tutanağın altına mührünü veya parmağını basar.”

Namık Kemal, Türkçe konusunda Şinasi, Ziya Paşa ve Ali Suavi gibi kesin sözler kullanmamış olsa da “İran edebiyatının etkisi altında, edebiyatımızda anlamına kelime süsüne kurban edilmiş olduğu” kanısındadır. Kendisi işin dille ilgili boyutunda çok durmamıştır. Ancak özgürlük ve vatan şairi olarak da bilinmesini sağlayacak çalışmalar yapmıştır. Siyasal ve toplumsal konularda şiir yazarak bu anlamda bir yeniliğe öncü olmuştur.

Yazıyı Değerlendirin

Değerlendirmeler (0)

Değerlendirme yok

ilgili yazılar

Bağırdaş-İldeniz Turan

BAĞIRDAŞ // “Bu sözcüğü 1987 yılında, Van’ın Erciş...

Altay dilleri akrabalığının ölçütü sadece ses denklikleri değildir-Prof. Dr....

Altay dilleri akrabalığının ölçütü sadece ses denklikleri değildirAltay dilleri...

Ahmet Cevdet Paşa’nın Türkçeciliği

Ahmet Cevdet Paşa'nın Türkçeciliği Osmanlı aydınları arasında Türkçecilik görüşünü...

52. Türkbilimi Sanaltayı (Çevrimiçi Konuşmalar)

52. Türkbilimi Sanaltayı (Çevrimiçi Konuşmalar)52. Türkbilimi Sanaltayı (Çevrimiçi Konuşmalar) TDH...

ORHUN ABİDELERİ METİN İNCELEMELERİ, GÖKTÜRK YAZITLARI KELİME TAHLİLLERİ

ORHUN ABİDELERİ METİN İNCELEMELERİ, GÖKTÜRK YAZITLARI KELİME TAHLİLLERİORHUN ABİDELERİ...

Prozodi (Bürün Bilimi) ve Konuşma Çalıştayı

Türk Dil Kurumu Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Bilim ve...

TÜRKÇEDE KIŞ SÖZCÜĞÜ

TÜRKÇEDE KIŞ SÖZCÜĞÜ Muhittin Kanbur İçinde bulunduğumuz dönem olan kış sözcüğünün...

Türk dünyasında +msek, +inti ekleriyle oluşmuş ilginç sözcükler

KELİMSEK; GELME, GELME GELİNTİ; GELİNTİ BİR KAVRAM, BU KAVRAMI ÇAĞDAŞ...

Çağatayca: Gerileme ve çökme devri (XVII-XIX. yüzyıllar)

Çağatayca: Gerileme ve çökme devri (XVII-XIX. yüzyıllar) Çağatayca: Gerileme...

Göktürk Yazıtları > Tonyukuk Yazıtı Güney Yüzü Kelime Tahlilleri...

Göktürk Yazıtları > Tonyukuk Yazıtı Güney Yüzü Kelime Tahlilleri...

Umudun Anası Arzudur- Doç. Dr. Haluk Berkmen

Umudun Anası Arzudur Doç. Dr. Haluk Berkmen Umut...

TÜRKLERİN KULLANDIĞI ARAPÇA SÖZLERİ ARAPLAR ANLAMAZ! Prof. Dr. Timur...

TÜRKLERİN KULLANDIĞI ARAPÇA SÖZLERİ ARAPLAR ANLAMAZ! Prof Dr. Timur KOCAOĞLU Geçmişte...

Eski Uygur Türkçesi Metinleri 3

Eski Uygur Türkçesi Metinleri 3 Eski Uygur Türkçesi Metinleri...

İlginizi Çekebilir