POMAKLARDA DÜĞÜN GELENEKLERİ
Pomakların kendilerini hangi halk kökenden hissettiklerine dair kesin bilgiler olmasa da genelleme yapılırsa ortaya üç tür cevap çıkıyor. Kendini Türk hissedenler, Bulgar hissedenler ve kökeni konusunda bir duyguya sahip olmayanlar.
Pomaklar Güneydoğu Avrupa’da Rodop Dağları, kuzey Bulgaristan ile Aşağı Trakya ve Makedonya bölgelerinde yaşayan Slav ve Kuman kökenli çoğunlukla İslam dinine mensup bir halktır. Nüfusu 500.000 kişidir.
Pomaklar, İslam ve Hristiyan dinlerinin arasında kalarak ilginç halk ve kültürel unsurlara şahitlik etmiş bir halk. Nüfuslarının az olmasına rağmen asırlardır kendi geleneklerini ve adaletlerini devam ettirmektedirler. Bu geleneklerin içinde evlilikle ilgili adetleri ayrıca sıra dışı olup dikkat çekmektedir.
Pomaklarda düğünler sadece kış mevsiminde yapılmaktadır. Örnek olarak Bulgarca konuşan Rıbnov bölgesindeki müsülman Pomakları alalım. Bu bölgede 3500 Pomak yaşamaktadır. Yerli halk dini inanışlara çok önem vermektedir.
Din bu bölgede her şeyden üstündür. Pomaklar düğünün ikinci gününde gelini bir yere oturtup yüzünü önce beyaz bir boya yada krem ile boyarlar. Daha sonra o boyanın üzerini renkli ve parlak şekillerle süslerler. Gelinin alnına renkli çiçekler takarlar. Süsleme merasimini gelinin en yakın kadın büyükleri yaparlar.
Uygulamaya gelinin akrabalarından başkaları katılamaz. Pomakların düğün sırasında gerçekleştirdikleri bir diğer ilginç adetse gelin nikah kıyılıncaya kadar gözleyini hep kapalı tutar.
Kırsal bölgede yaşayan Pomaklar gelişmiş yeni çağdan uzaklaştırılarak geleneklerine bağlı kalmışlardır. Zaman burada kendi kültürlerine göre yavaş akar. Pomaklar gelenekleriyle övünürler ve gurur duyarlar. Pomaklar XIV- XVIII asırlarda Osmanlı Döneminde halk olarak bilinir. Onlar Slav dilinde konuşmalarına rağmen kendilerini Türk olarak tanımlarlar. Halkın adı Bulgarca “pomak”,”pomagaç” yardım, yardımlaşma kelimesinden gelir.
XX asırda Pomakların şimdiki sınırlarının belirtilmesiyle Pomaklar üç ülkenin; Bulgar, Yunan ve Türk halklarının arasında kalmışlardır. Pomakların kaderleri de ait oldukları bölgelere göre belirlenmiştir. Beş asır boyu Müsülman, daha sonra Hristiyan ortamında yaşayan bu halk iki dinin de etkisinde kalmadan kendilerine has adetlerini yaşatarak ne Bulgar ne de Türk kültüründen etkilenmişlerdir.
Bulgaristan’ın dağlık bölgelerinde yaşayan Pomak halkının en büyük manevi zenginlikleri gelenekleridir. Onlar bu zenginliklerini onurla yaşatmaktadırlar.