NOSTRATİK TEORİSİ, NOSTRATİK TEORİSİ NEDİR?
NOSTRATİK TEORİSİ, NOSTRATİK TEORİSİ NEDİR?
KONU: NOSTRATİK TEORİSİ NEDİR?
Nostratik teorisi, altı dil ailesinin aynı kökten çıktığını ve dolayısıyla bir “büyük aile” (super family, macrofamily) oluşturduğunu kabul eder.
NOSTRATİK TEORİSİ
Nostratik büyük ailesini oluşturan altı dil ailesi şunlardır:
- Samî-Hamî,
- Kartvel,
- Hint Avrupa,
- Ural,
- Dravid,
- Altay (İlliç-Svitıç 1971).
Çağdaş nostratik teorisinin kurucusu olan Vladislav İlliç-Svitıç ilk çalışmalarını 1960’ların başında Moskova’da ortaya koydu; fakat altı dil ailesindeki ortak kelimeleri karşılaştıran sözlüğünü yayımlayamadan 1966’da genç yaşta öldü.
Onun hazırladığı sözlükler, Vladimir Dybo tarafından 1971-1984 arasında Moskova’da üç cilt olarak yayımlandı: Opıt sravneniya nostratiçeskix yazıkov I-III, Moskva 1971-1984. Eserde, altı dil ailesi arasındaki ilişkiler incelendikten sonra 378 kelimenin, karşılaştırılan dil ailelerinde ve bu ailelere giren dillerde ortak olduğu gösterilmiştir.
Aslında Nostratik terimini ilk kullanan Holger Pedersen’dir. Pedersen bu terimi, 1903 yılında yazdığı “Türkische Lautgesetze” (ZDMG, 57) adlı makalesinde Hint-Avrupa ile bağlantılı diller için kullandı. Terim, Latince nostrates (bizim ülkenin insanları) kelimesinden geliyordu. Pedersen, Nostratik terimiyle başlangıçta Hint-Avrupa ile Fin-Ugor dillerini bir arada düşünürken sonradan buna Türk, Moğol, Mançu, Yukagir ve Eskimo dillerini de dahil etmişti (Greenberg 2000: 7).
İlliç-Svitıç ile aynı zamanda (1964, 1965) Rusya’da bir başka Nostratikçi, Aaron Dolgopolsky; Hint-Avrupa, Hamî-Samî, Kartvel, Ural, Altay ve Eskimo-Aleut dil ailelerinin ilişkileri üzerinde durdu (Greenberg 2000: 8).
İlliç-Svitıç ve Dolgopolsky’den başka Rus bilginleri A. N. Golovastikov, Oleg Mudrak, Sergei Starostin ile Rusya dışında Vitaly Shevoroshkin, Alexis Manaster Ramer, Allan R. Bomhard ve Jerome Kerns’tir. Starostin (1990) ve Shevoroshkin-Ramer (1991), Afro-Asyatik (Hamî-Samî) dilleri, Nostratik’ten ayırarak onların daha uzak akraba olduğunu, Nostratik’in “kızı” değil “kızkardeşi” olabileceğini kabul ettiler (Greenberg 2000: 5-6).
Prof. Dr. Ahmet Buran