Göktürkçede Sayılar

Göktürkçede Sayılar, Göktürkçe Sayılar

Göktürkçede Sayılar, Göktürkçe Sayılar

Göktürkçede Sayılar, Göktürkçe Sayılar Konusu

Orhun Yazıtları’nda sayılar, yazı ile belirtilmiştir. Sözcük düzeyinde kalan bu sayıların, rakamla yazılışı kaynaklarda bulunmamaktadır. Göktürkçede ya rakam tamgaları bulunmamaktadır ya da yazılı kaynaklarda geçmediği için (güçlü olasılık) bilinmemektedir. Eski Türkçede sayılar, “bir, eki, üç, tört, biş, altı, yiti, sekiz, tokuz, on” diye telaffuz edilir. Yazıtlarda sayıların kullanıldığı bir bölüm, şöyledir:

Yukarıdaki örnek metinde, Eski Türkçede “yiti yigirmi” olarak okunan sayının, bugünkü Türkçede “on yediye” karşılık geldiğini görebiliriz. Göktürk yazısında sayıların yazımıyla ilgili kuralları, şöyle sıralayabiliriz:

1- Herhangi bir onluk sayıdan (10, 30, 50 gibi) “önce”, herhangi bir birlik sayı (1, 4, 6 gibi) gelirse; onluk sayıdan bir tane düşürülür ve onluktan önce gelen sayı ona eklenir. Örneğin “biş otuz” sayısında, “biş” birlik sayısı “otuz” onluk sayısından önce geldiği için, “otuz” onluğundan bir tane düşürüp, elde edilen “yirmi” sayısının üzerine “beş” birliğini ekliyoruz. Böylece “biş otuz” sayısını, “yirmi beş” biçiminde günümüz sayı sistemine aktarıyoruz.

2- Herhangi bir onluk sayıdan “sonra”, “artukı” (bugünkü artı gibi) edatını takip eden bir birlik sayı gelirse; onluk sayının üzerine birlik sayı doğrudan eklenir. Örneğin “yigirmi artukı yiti” sayısını, “yirmi yedi” biçiminde günümüz sayı sistemine aktarabiliriz.

3- Göktürk yazısındaki yüzlük ve binlik sayılar, günümüzdeki gibidir. “Biş yüz” sayısı, bugünkü “beş yüz” sayısıyla aynıdır. Aynı şekilde “üç bin” sayısı da günümüzdeki gibidir.

Şimdi öğrenmeyi pekiştirmek için birkaç örnek verelim: bir toksan [81]; otuz artukı eki [32]; altı yüz artukı tört kırk [634]; üç bin yiti yüz artukı biş yigirmi [3715]; tört yüz artukı sekiz elli [448]

Yazıyı Değerlendirin

Değerlendirmeler (0)

Değerlendirme yok

ilgili yazılar

Kesinlik Bildiren Cümleler, Kesinlik Bildiren Cümleler Örnekleri

Kesinlik Bildiren Cümleler, Kesinlik Bildiren Cümleler Örnekleri, kesinlik cümleleri örnekleri,...

Tıpta kullanılan kısaltmalar, tıp terimlerinin kısaltmaları

Tıpta kullanılan kısaltmalar, tıp terimlerinin kısaltmaları, neyin kısaltması, kısaltmasının...

J, Göktürkçe Dersler, Göktürk Alfabesi, Göktürkçe Harfler, Göktürkçe j Harfi

Göktürkçe Harfler, Göktürkçe j Harfi

E, Göktürkçe Dersler, Göktürk Yazısı, Göktürk Alfabesi, Göktürkçe Harfler,...

Göktürkçe Dersler, Göktürk Yazısı, Göktürk Alfabesi, Göktürkçe Harfler, Göktürkçe...

Cins İsim Nedir? Cins İsim Örnekleri

Cins İsim Nedir, Cins İsim Örnekleri, Cins İsimCins İsim...

Eş Anlamlı Kelimeler Sözlüğü, S Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı...

Eş Anlamlı Kelimeler Sözlüğü, S Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı...

Sözcükte Anlam pdf, Sözcükte Anlam pdf indir

Sözcükte Anlam pdf, Sözcükte Anlam pdf indir, Sözcükte Anlam pdf,...

Göktürkçe Çalışmaları

Göktürkçe ÇalışmalarıGöktürkçe Alıştırmaları-2 Göktürk yazısı sağdan sola yazılır. A ve...

Cümlede Anlam

Cümlede AnlamCümlede Anlam Cümlede Anlam İle İlgili Tüm yazılara Ulaşmak...

Göktürkçe Dersler, Göktürkçe Öğrenelim

Göktürk Alfabesi Harfleri Ünsüz Harfler Kalın Ünsüzler 𐰖, 𐱃, 𐰽, 𐰺, 𐰣,...

Enokyan Alfabesi

Enokyan Alfabesi, Enokyan Alfabesi Nedir?Enokyan Alfabesi Enokyan Alfabesi Enokyan alfabesi; Bu alfabe...

Dil, Diller ve Türk Dili

Dil, Diller ve Türk DiliDil, Diller ve Türk Dili DİL...

Türkçede Sayıların Yazılışı

Türkçede Sayıların Yazılışı 1. Sayılar rakamla da yazıyla da yazılabilir....

İlginizi Çekebilir