Uygur Türkçesinde Fiiller
Uygurca diğer derslere ulaşmak için tıklayınız: Uygurca Dersler
Bu yazı dizimizde Uygurca, Uygurca ders, Uygurca dersler, Uygurca Öğren, Uygurca Kişi Zamirleri, uygurca alfabesi uygurca kelimeler, uygurca çeviri, uygurca nedir, uygurca Türk, uygurca kelimeler ve anlamları, uygurca öğren, eski uygurca, Uygurca Dersleri: Uygurca Kişi Zamirleri, Uygurca Türk: تۈركىيىلىك gibi konular ele alınacaktır.
Uygur Türkçesinde Fiiller
x = bu harf (hg) arası, gırtlaktan gelen bir telaffuzla okunur.
ä = bu harf (ae) arası, a harfine daha yakın bir telaffuzla okunur.
é = bu harf ise Türkçe’deki “e” sesinin daha gevrek tonudur.
w = bu harf ise Türkçe’deki “v” sesinin Güneydoğu ve Doğu Anadolu halk ağzındaki telaffuzuna benzer.
Käl-mäk —————–> Gel-mek
Kät-mäk —————–> Git-mek
Kör-mäk —————–> Gör-mek
Söy-mäk —————–> Sev-mek
Sök-mäk —————–> Söv-mek
Tilli-mak ——————> Söv-mek/Küfür etmek
Ye-mäk ——————-> Ye-mek
Çäk-mäk ——————> İç-mek
Sözli-mäk —————–> Söyle-mek
De-mäk ——————-> De-mek
Bär-mäk ——————-> Ver-mek
Al-mak ——————–> Al-mak
At-mak ——————–> Vur-mak
Yasi-mak ——————-> Yap-mak
Ät-mäk ———————> Et-mek/Yap-mak/Kıl-mak
Çık-mak ——————–> Çık-mak
Çüş-mäk ——————–> İn-mek/Düş-mek
Uhlı-mak ———————> Uyu-mak
Oyqan-mak ——————> Uyan-mak
Tut-mak ———————> Tut-mak
Aç-mak ———————-> Aç-mak
Üz-mäk ———————-> Yüz-mek
His Kıl-mak ——————-> Duy-mak/Hisset-mek
Okı-mak ———————-> Oku-mak
Uyal-mak ———————> Utan-mak
Kork-mak ———————> Kork-mak
Koqdı-mak ——————–> Koru-mak/Kolla-mak
Öltür-mäk ———————> Öldür-mek
Kımılda-mak ——————-> Oyna-mak/Kımılda-mak
Usul Oynı-mak —————–> Dans etmek/Oyna-mak
Esli-mäk ———————–> Hatırla-mak
Yür-mäk ———————–> Yürü-mek
Çap-mak ———————–> Koş-mak
Örnek Cümleler:
U yärga kätmäktin payda bar. / Oraya gitmekte fayda var.
Axşam öyge kälmäçimen. / Akşam eve geleceğim.
Kıskuç kiyminmi kördüng mi? / Yeni elbisemi gördün mü?
Kitap okımaknı söyiwätimen. / Kitap okumayı seviyorum.
Bu kavapnı yedingiz mi? / Bu kebabı yediniz mi?
Arıq çäkmäk xalimaymen. / Rakı içmek istemiyorum.
Yaxşi söz sözlimäk yaxşi adämlarnıng işni. / Güzel söz söylemek güzel insanların işidir.
Bärmäk almakdın üstündü. / Vermek almaktan üstündür.
Utukka egä bolmak üçün avval işlimäk lazimdu. / Başarmak için önce çalışmak lazımdır.
Därhal bu öydin çıkınq. / Hemen bu evden çıkın.
Tövänkiga çüşmäk istiwätimen. / Aşağıya inmek istiyorum.
Bu tik şotalardın çıkmak köp kıyın. / Bu dik merdivenlerden çıkmak çok zor.
Bu qädär gürüldäşdi uhlımak imkansız. / Bu kadar gürültüde uyumak imkansız.
Ätigen oyqanmakdın nepret ädärmen. / Erken uyanmaktan nefret ederim.
Kapkaknı açmak üçün kuvvät keräkiwat. / Kapağı açmak için kuvvet gerekiyor.
Bala üzmä bilmäwatdu. / Çocuk yüzme bilmiyordu.
Teximu oçuk his kılmak üçün işikge nuxtili näzär ätdi. / Daha net duyabilmek için kapıya yaklaştı.
Okımakdın köp xışladimen. / Okumaktan çok hoşlanırım.
Qarındaşnı koqdımak aqanıng väzifesidü. / Kardeşini korumak ağabeyin görevidir.
Tünögün keçäni eslimäk xalimaymen. / Dün geceyi hatırlamak istemiyorum.