Tırnak işaretinden önce hangi noktalama işareti kullanılır?
Tırnak işaretinden önce hangi noktalama işareti kullanılır?
Tırnak işaretinden önce cümlenin durumuna göre farklı noktalama işaretleri kullanılır, sözcükleri tırnak içine alıyorsanız yine vermek istediğiniz anlama göre uygun bir işaret kullanmanız gerekir. Ayrıntılı örnekleri aşağıda bulacaksınız.
Tırnaktan sonra nokta konur mu?
“Tırnaktan sonra nokta konur mu?” sorusunun yanıtı şöyledir: Hayır konmaz. Eğer bir cümleyi tırnak içine alıyorsanız noktayı tırnağın içine koymanız gerekir. Örnek:
“Ali ders çalışıyor.” bildiğim kadarıyla.
Çift Tırnak İşareti nerelerde kullanılır?
1. Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır:
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinin ön cephesinde Atatürk’ün “Hayatta en hakikî mürşit ilimdir.” vecizesi yer almaktadır. Ulu önderin “Ne mutlu Türküm diyene!” sözü her Türk’ü duygulandırır.
Bakınız, şair vatanı ne güzel tarif ediyor:
“Bayrakları bayrak yapan üstündeki kandır.
Toprak eğer uğrunda ölen varsa vatandır.”
UYARI : Aynen alınmayan söz ve yazılar tırnak içinde gösterilmez.
UYARI : Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır:
“Akıl yaşta değil baştadır.” atasözü yüzyılların tecrübesinden süzülüp gelen bir gerçeği ifade etmiyor mu?
“İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur!” diyorlar.
(Yahya Kemal Beyatlı)
UYARI : Uzun alıntılarda her paragraf ayrı ayrı tırnak içine alınır.
2. Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır:
Yeni bir “barış taarruzu” başladı.
Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınmadan koyu yazılarak veya altı çizilerek de gösterilebilir.
Höyük sözü Anadolu’da tepe olarak geçer.
3. Kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınır:
Yahya Kemal’in bazı şiirleri “Kendi Gök Kubbemiz” adı altında çıktı.
(Ahmet Hamdi Tanpınar)
“İmlâ Kuralları” bölümünde bazı uyarılara yer verilmiştir.
Kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınmaksızın koyu yazılarak veya eğik yazıyla (italik) dizilerek de gösterilebilir:
Cahit Sıtkı’nın Şairin Ölümü şiirini Yahya Kemal çok sevmişti.
(Ahmet Hamdi Tanpınar)
Bugünün gençleri Dar Kapı’yı okumalıdırlar. (Ahmet Hamdi Tanpınar)
UYARI : Tırnak içine alınan sözlerden sonra kesme işareti kullanılmaz:
Yahya Kemal’in “Kendi Gök Kubbemiz”i okudunuz mu?
Tırnaktan sonra büyük harf?
Bu konuda TDK açıklaması yetersizdir. Elbette tırnaktan sonraki cümle büyük harfle başlayacaktır ancak nokta işareti tırnağın içine mi dışına mı konulmalıdır?
Bizim görüşümüz: Eğer bir cümle tırnak işaretiyle bitiyorsa nokta işareti yine tırnağın içine konulmalı ve yeni gelen cümle büyük harfle başlamalıdır. Örnek:
“Ayşe okulu bitirdi.” Şimdi çok mutlu.
b) Tek tırnak işareti nedir? Tek tırnak işaretinin kullanıldığı yerler ve örnekler
Tek tırnak işareti ( ‘…’ )
1. Tırnak içinde verilen ve yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü belirtmek için kullanılır:
Edebiyat öğretmeni “Şiirler içinde ‘Han Duvarları’ gibisi var mı?” dedi ve Faruk Nafiz’in bu güzel şiirini okumaya başladı.
“Şinasi’nin ‘safi Türkçe’ ile yazdığını söylediği şiirlerden sonra vardığı bu konuşulan dil fikri şüphesiz ki ondan gelen en büyük kazancımızdır.”
(Ahmet Hamdi Tanpınar)
2. Dil yazılarında verilen örneğin anlamını göstermek için kullanılır:
Göktürk Anıtları’nda geçen fakat günümüze ulaşmayan bazı örnekler: bodun ‘millet, kavim’, sab ‘söz’, eçü apa ‘ecdat, atalar’, tüketi ‘tamamen, bütünüyle’.