KISIR DÖNGÜ, DAİRE-İ FASİT, FASİT DAİRE
İldeniz Turan
Dilde durağanlığı savunmak, söz varlığında değişiklik yapılmasına karşı çıkmak, dilin gelişmesi, kökteş, ekteş sözleri çoğaltarak sezilebilir söz varlığına karşı çıkmak, demektir.
Bu görüş, “Alıntı sözlere Türkçe kök, Türkçe ekler kullanılarak karşılık bulunması”na karşı çıkmaktır. Türkçe kök – eklerle türemiş sözler kök ile ek bakımından onlarca sözle bağlantılı olacağı için düşünceyi, kavramayı, unutmamayı, kısa sürede öğrenmeyi sağlayan en yararlı eğitim yöntemini engelleyen bir kısır döngüdür.
Sürekli “fasit daire” sözünü kullanan Prof. Dr. Hilmi Ziya Ülken’e sormuşlar:
— Hocam, “kısır döngü” ne demek?
— Ben yabancı dil bilmiyorum!-demiş.
Hangisi “yabancı dil”! Açıklamaya bile gerek duymuyorum! Arapça “fasit” ile “daire” sözünü ancak, öğrenerek anlamını bilebilirsiniz. Türkçe “kısır” ile “döngü” sözlerini bilmeyen, sezmeyen kimse ise Türkçeyi de bilmiyor, anlamıyor, demektir.
Dile karışılmaz (dile müdahale edilmez) biçiminde dile getirilen görüş, dayançsız, gerçeklere aykırı, bir tür saplantı içerisinde olan “Osmanlıcacı” ile “Yaşayan Türkçeci” dilcilerin saplanıp kaldıkları bir bataklıktır, bir “KISIR DÖNGÜ (fasit daire)”dür.
Dile karışılabilir (müdahale edilebilir)! Türkçenin biçim bilgisine, anlam bilgisine, söz kök bilgisine uygun “söz türetme” alanlarında bilginiz var ise, “OLABİLDİĞİNCE DAHA ÇOK TÜRKÇE KOLUNDA” sezilebilir olan sözleri türetebilirsiniz. Dile karışabilirsiniz.
Bu niteliklere eye (sahip) değilseniz, ağzınızı açmamalı, yalnızca sezgilerinizi açıklamalısınız.