Kırgızistan'da kadınların göçebe hayatında kullandıkları, anneliğin yanı sıra kadınların ailedeki statüsünü ve hangi soydan geldiklerini simgeleyen geleneksel başlık "eleçek", gençlerin elinde yeniden hayat buluyor.
Kırgızistan’da kadınların göçebe hayatında kullandıkları, anneliğin yanı sıra kadınların ailedeki statüsünü ve hangi soydan geldiklerini simgeleyen geleneksel başlık “eleçek”, gençlerin elinde yeniden hayat buluyor.
Göçebe kültürünü yeniden canlandırmayı amaçlayan “Keçe Dünyası” projesinde genç kızlara, yaklaşık 100 yıl önce kullanılan başlıkların sarılması öğretiliyor.
Kırgızistan’da göçebe yaşamına ilgi duyanlar ve bazı dernekler, oldukça zahmetli bir iş olan eleçeğin sarılmasını kültürel miras olarak gelecek nesillere aktarmaya çalışıyor. Sarığa benzeyen eleçeklerin uzunluğu 15 ile 40 metre arasında değişiyor. Genç kızlar, başlıkları ve saç örgülerini gümüş takılar, mercan ve madeni paralarla süslüyor. Projeye katılan Asel Kaynarbekkızı, beyaz tülden eleçek hazırlamayı öğrenenler arasında bulunuyor.
Kaynarbekkızı, yaptığı açıklamada, kadınların göçebe hayatında kullandıkları eleçeğin, anneliğin yanı sıra kadınların ailedeki statüsü ve soyunu simgelediğini belirtti. Eleçeğin nasıl sarıldığını ve taşıdığı önemi öğrendiklerini kaydeden Kaynarbekkızı, “Eleçek, evli ve çocuk sahibi kadınlara sarılarak takılır. Düğünde gelinlere, ‘ak eleçeğin başından düşmesin’ derlermiş. Evli kadınlar, hayatlarının soruna kadar eleçek kullanırdı. Eleçek, kadının aile içindeki statüsünü simgeliyordu.” dedi.
– Kefen bezi olarak da kullanılmış
Geleneksel başlığın halkın göçebe yaşamında oynadığı role dikkati çeken Kaynarbekkızı, “Eskiden çiftlik hayvanlarını otlatmak için göçebe bir hayat süren Kırgızlar, eleçeği göç sırasında hayata veda edenler için kefen bezi olarak kullanılıyordu.” diye konuştu.
Kaynarbekkızı, eleçeğin göç sırasında dünyaya gelen bebekleri sarmak için de kullanıldığını dile getirdi.
Eleçeklerin hava şartları, kadının evlilik ve sosyal durumuna göre değiştiğini anlatan Kaynarbekkızı, güneydeki kadınlarının kuzeydeki kadınlara göre daha renkli, büyük, yüksek ve geniş başlık türlerini tercih ettiğini söyledi.
Kaynarbekkızı, eleçeğin hediye olarak verilmediğini sözlerine ekledi.