HUKUK SÖZÜNÜN KÖKENİ VE TÜRKÇESİ
Hukuk, Arapça *hak sözünün çoğul halidir ve “haklar” demektir.
Etimoloji sözlüklerinde “Arapça hkk kökünden gelen hakk حقّ ‘yasaya, hakikate veya bilgeliğe uygun olma; doğruluk, hakikat, yasallık’ sözünden alıntıdır. Arapça bu söz İbranice hukkā חֻקה ‘taşa veya metale oyulmuş şey, yasa, ferman, kural’ sözü ile eş kökenlidir. Bu söz İbranice ve Aramice/Süryanice hkk ‘oyma, taşa veya metale yazı yazma, hakketme’ kökünden türetilmiştir.” diye yazar.
Neredeyse her zamanki gibi bu söz de Arapçaya Akadça yoluyla Sümerceden geçmedir. Sümerce saplamak, batırmak, gagalamak, damgalamak anlamlarına gelen *gug sözü, Akadçaya *kakku olarak geçmiş, Akadçadan da ardılları olan Sami dillerine yukarıdaki anlamlarda *hakk ve * hukka olarak kalmıştır.
gug wr. “to seal, to stick, to beak” Akk. kakku
*hak sözü Arapçadır artık ve bu sözün ön Türkçe kökeni olan *gug sözünü de kullanacak değiliz tabii ki. Ancak Çağataycada bu sözün bir karşılığı var: AYGI. Adalet için de Çağataycada KÖRK sözü kullanılmış.
Arif Cengiz Erman