Göktürkçede sayılar, Göktürkçe sayılar nasıl yazılır?

Göktürkçede sayılar, Göktürkçe sayılar nasıl yazılır?

Göktürkçede Sayılar, Göktürkçe Sayılar

Göktürkçede Sayılar, Göktürkçe Sayılar Konusu

Orhun Yazıtları’nda sayılar, yazı ile belirtilmiştir. Sözcük düzeyinde kalan bu sayıların, rakamla yazılışı kaynaklarda bulunmamaktadır. Göktürkçede ya rakam tamgaları bulunmamaktadır ya da yazılı kaynaklarda geçmediği için (güçlü olasılık) bilinmemektedir. Eski Türkçede sayılar, “bir, eki, üç, tört, biş, altı, yiti, sekiz, tokuz, on” diye telaffuz edilir. Yazıtlarda sayıların kullanıldığı bir bölüm, şöyledir:

Yukarıdaki örnek metinde, Eski Türkçede “yiti yigirmi” olarak okunan sayının, bugünkü Türkçede “on yediye” karşılık geldiğini görebiliriz. Göktürk yazısında sayıların yazımıyla ilgili kuralları, şöyle sıralayabiliriz:

1- Herhangi bir onluk sayıdan (10, 30, 50 gibi) “önce”, herhangi bir birlik sayı (1, 4, 6 gibi) gelirse; onluk sayıdan bir tane düşürülür ve onluktan önce gelen sayı ona eklenir. Örneğin “biş otuz” sayısında, “biş” birlik sayısı “otuz” onluk sayısından önce geldiği için, “otuz” onluğundan bir tane düşürüp, elde edilen “yirmi” sayısının üzerine “beş” birliğini ekliyoruz. Böylece “biş otuz” sayısını, “yirmi beş” biçiminde günümüz sayı sistemine aktarıyoruz.

2- Herhangi bir onluk sayıdan “sonra”, “artukı” (bugünkü artı gibi) edatını takip eden bir birlik sayı gelirse; onluk sayının üzerine birlik sayı doğrudan eklenir. Örneğin “yigirmi artukı yiti” sayısını, “yirmi yedi” biçiminde günümüz sayı sistemine aktarabiliriz.

3- Göktürk yazısındaki yüzlük ve binlik sayılar, günümüzdeki gibidir. “Biş yüz” sayısı, bugünkü “beş yüz” sayısıyla aynıdır. Aynı şekilde “üç bin” sayısı da günümüzdeki gibidir.

Şimdi öğrenmeyi pekiştirmek için birkaç örnek verelim: bir toksan [81]; otuz artukı eki [32]; altı yüz artukı tört kırk [634]; üç bin yiti yüz artukı biş yigirmi [3715]; tört yüz artukı sekiz elli [448]

Göktürkçede sayılar, Göktürkçe sayılar nasıl yazılır?

Yazıyı Değerlendirin

Değerlendirmeler (0)

Değerlendirme yok

ilgili yazılar

Adınızın Göktürkçe Yazılışı H Harfi

Adınızın Göktürkçe Yazılışı A Harfi

Paragrafta Anlam >Anlatım Özellikleri> Özlülük Nedir? Açıklamalar, Örnekler

Paragrafta Anlam >Anlatım Özellikleri> Özlülük Nedir? Açıklamalar, Örnekler Paragrafta Anlam...

Edatlar (ilgeçler)

Edatlar (ilgeçler)Edatlar (ilgeçler) Tek başlarına anlamları olmayan, cümle içinde diğer...

D Harfiyle Başlayan Türkçe Çocuk Adları, Türkçe Kız ve...

D Harfiyle Başlayan Türkçe Çocuk Adları, Türkçe Kız ve...

Adınızın Göktürkçe Yazılışı C-Ç Harfi

Adınızın Göktürkçe Yazılışı A Harfi

Fiilimsiler, İsim Fiil, Sıfat Fiil, Zarf Fiil, Fiilimsi Nedir,...

Fiilimsiler, İsim Fiil, Sıfat Fiil, Zarf Fiil, Fiilimsi Nedir,...

Sıfatlar, Sıfat Nedir, Sıfat Örnekleri, Sıfat Çeşitleri

Sıfatlar, Sıfat Nedir, Sıfat Örnekleri, Sıfat ÇeşitleriSıfatlar, Sıfat Nedir?...

Türkçede Sayıların Yazılışı, Sayılar Nasıl Yazılır?

Türkçede Tarihlerin ve Sayıların Yazılışı, sayıların yazı ile yazılışı, sayıların yazılışı Türkçede Tarihlerin...

Anlatım Bozuklukları Konu Anlatımı > Sözcüğün Yapısındaki Yanlışlık

Anlatım Bozuklukları Konu Anlatımı, Sözcüğün Yapısındaki Yanlışlık Anlatım Bozuklukları Konu...

METİN TİPLERİ VE GÖREVLERİ

METİN TİPLERİ VE GÖREVLERİ (Rıza FİLİZOK)METİN TİPLERİ VE GÖREVLERİ...

Göktürkçede Fiilimsiler – Yavuz Tanyeri

SIFAT-FİİLLER • “-mIş”: “kalmışı” (kalmış olanı), “konmış tiyin”...

Zamir Nedir? Zamirler, Adıllar, Zamir Çeşitleri

Zamir Nedir, Zamirler, Adıllar, Zamir ÇeşitleriZamir Nedir? Zamirler (Adıllar),...

Aça-açı-eçe-eçi-eçü-eke-eze ne demek?

Aça-açı-eçe-eçi-eçü-eke-eze ne demek?Aça-açı-eçe-eçi-eçü-eke-eze ne demek? Divanı Lügatit Türk'ten Seçmeler Aça-açı-eçe-eçi-eçü-eke-eze: "Yaşlı kadın,...

İlginizi Çekebilir