Dilimizin değerini bilelim. Bu bolluk her dilde yoktur.
Dillerin En Güzeli Türkçe
Türkçe, eklemeli bir dildir ve sözcük türetme konusunda sınırsız bir gücü vardır. Bir ad veya eylem köküne ekler getirilerek o kökten yüzlerce sözcük türetilebilir.
Gez- eylemini örnekleyecek olursak;
Gezgin, gezi, gezici, gezicilik, geze, gezinti, gezegen, uyurgezer, gezeğen, gezek, gezelge…
Göz adını örnekleyecek olursak;
Gözlük, gözlükçü, gözlükçülük, gözcü, göze, gözenek, gözlem, gözlemci, gözetmen…
Bu bolluk her dilde yoktur. Çünkü her dil Türkçe gibi “eklemeli” bir dil değildir.
Fransızca, İngilizce, Almanca, Arapça, Farsça…
Bu gibi diller, çekimli dildir. Çekimli dillerde sözcük türetilmez.
Var olan kökler var olan “belli kalıplara” gelerek yeni sözcük “çekimlenir”. Bakınız çekimlenir diyorum; çünkü o dillerde yeni sözcük türetme olanağı yoktur.
Çekimli bir dil olan Fransızcadan örnek verecek olursak;
Rendre (geri vermek) sözcüğünden rendant, rendement, rendu gibi sözcükler çekimlenmiştir.
Yine çekimli bir dil olan Arapçadan örnek verecek olursak;
K t b kökünden kitab, katib, mektub, mekteb gibi sözcükler çekimlenmiştir.
Bunların yanında bir de tek seslemli (heceli) sözcükler vardır. Tek seslemli diller, tek hecelidir ve ek almazlar. Sözcükler, vurguya ve tonlamaya göre yeni anlamlar kazanırlar.
Dilimizin değerini bilelim. Bu olanağımız varken ek-kök uyumu doğrultusunda sözcükler türetelim. Sözcük önerisi getirmekten çekinmeyin. Kendi türettiğiniz sözcükleri bize ileti olarak gönderin. Konuşup tartışalım; doğru yolu bulalım.
(M. K.)
|
TDH-KOLAY ERİŞİMİ |
||
|
DİL BİLGİSİ KOLAY ERİŞİMİ |
||