Âşık Şiirinin Kaynakları

Âşık Şiirinin Kaynakları

Âşık Şiirinin Kaynakları
Âşık edebiyatı araştırıcıları âşık şiiriyle ilgili olarak iki kaynak gösterirler:

Sözlü Kaynaklar
Bunlar halk arasında ‘kaynak kişi’ adını verdiğimiz insanlarımızdan yapılan derlemelerdir. Bu derlemeler daha çok yaşayan âşıklardan yapılmaktadır. Onlara bu şiiri kimden öğrendiğini sorduğumuzda, kendinden daha yaşlı olan bir âşığın adını söylerler. Âşıklar dinledikleri bu şiirleri çeşitli sebeplerle değiştirebilirler. Hatta hatırlayamadığı yerlere kendisi eklemeler yapabilmektedir. Bu sebeple sözlü kaynaklara ihtiyatla yaklaşmamız gerekmektedir. Ancak bu derlemeleri de yapmayacak olursak, bu eşsiz kültür mirası unutulup gidecektir.

Yazılı Kaynaklar
Diğer halk edebiyatı türlerinde olduğu gibi, âşık şiiriyle ilgili yazılı kaynaklar da vardır. Bunlardan önemlileri aşağıdadır.

Cönkler
Ayrıca bakınız-> Cönk Nedir? Cönklerin Özellikleri

Tezkireler
Divan şairlerinin sanatları ve eserlerinden söz eden tezkirelerde, az da olsa âşıklardan söz edilmektedir.

Seyahatnâmeler
Bilhassa çok zengin bir kültür derlemesi olan Evliya Çelebi‘nin Seyahatnâme adlı eserinde divan şairlerinin yanı sıra âşıklardan da söz edilmektedir. Ancak bu tür eserlerde zaman zaman bilgi yanlışlarıyla da karşılaşmaktayız.

Menakıbnâmeler
Bu tür eserler daha çok dinî-tasavvufî Türk halk şairleri için iyi birer kaynaktır. Bugün başta Yunus Emre olmak üzere Sarı Saltık, Hacı Bayram Veli, Hacı Bektaş Veli ve benzerlerinin gerçek hayatlarından daha çok menkıbevi hayatları öne çıkmaktadır. Onlarla ilgili bilgileri de büyük ölçüde menakıbnamelerde bulabilmekteyiz.

Dîvânü Lügâti’t-Türk
İlk derleme eserimiz Dîvânü Lügâti’t-Türk, ilk şairlerimizden Çuçu’nun adına yer vermesinin ötesinde, içerdiği bir bölümü aruz vezniyle yazılmış 200’ün üzerindeki manzumeyle (dörtlük ve beyit şeklinde) Türk şiiri araştırıcılarının ilk başvuracakları kaynaklar arasındadır.

Kaynakça: Prof.Dr. Ali Berat ALPTEKİN, Türk Halk Şiiri

Yazıyı Değerlendirin

Değerlendirmeler (0)

Değerlendirme yok

ilgili yazılar

Gölge Oyunu ve Özellikleri, Gölge Oyunu Terimleri, Gölge Oyunu...

Gölge Oyunu ve Özellikleri, Gölge Oyunu Terimleri, Gölge Oyunu...

Osmanlının Kadın Şair Olmak ve Kadın Şairlerin Biyografileri

Osmanlının Kadın Şair Olmak ve Kadın Şairlerin BiyografileriOsmanlının Kadın...

Masal, Masalların Özellikleri, NESİR TÜRLERİ, DÜZ YAZI TÜRLERİ, EDEBİ TÜRLER

Masal, Masalların Özellikleri, NESİR TÜRLERİ, DÜZ YAZI TÜRLERİ, EDEBİ TÜRLERMasal, Masalların Özellikleri, NESİR...

1980 Sonrası Şiir

1980 Sonrası Şiir 1980 sonrasında...

TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERİ

TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERİ: Bu yazımızda Türk edebiyatının dönemlerini ve...

Tanzimat Dönemi Edebiyatı ve özellikleri (1860-1895)

Tanzimat Dönemi Edebiyatı ve özellikleri (1860-1895) * 1. Dönem...

Karacaoğlan Kimdir? (17. Yüzyıl)

Karacaoğlan Kimdir? (17. Yüzyıl) Karacaoğlan Kimdir? (17. Yüzyıl) Karacaoğlan Kimdir? (17....

HİLYE NEDİR, HİLYE ÖZELLİKLERİ, HİLYE TEST

HİLYE NEDİR, HİLYE ÖZELLİKLERİ, HİLYE TESTHİLYE NEDİR, HİLYE ÖZELLİKLERİ, HİLYE TEST HİLYE NEDİR, HİLYE ÖZELLİKLERİ, HİLYE...

Âşık Edebiyatındaki Belli Başlı Geleneksel Olgular

Âşık Edebiyatındaki Belli Başlı Geleneksel OlgularÂşık Edebiyatındaki Belli Başlı...

CENGİZ AYTMATOV KİMDİR? YAPITLARI VE YAŞAMI.

TÜRK DÜNYASININ BÜYÜK ÇINARI  CENGİZ AYTMATOV’UN DOĞUM GÜNÜ KUTLU...

Edebi terimlere örnekler

ABDAL:Hem şiir hem de düzyazıda “derviş” anlamına gelen bu...

14. YÜZYILDA BİLİMSEL ESERLER

14. YÜZYILDA BİLİMSEL ESERLER14. YÜZYILDA BİLİMSEL ESERLER 14. yüzyılda bilim...

Edebiyat terimi olarak kat', katar, kayabaşı, kesik

Edebiyat terimi, edebiyat terimleri, kat', katar, kayabaşı, kesikEDEBİYAT TERİMİ...

İlginizi Çekebilir