Göktürkçede Sayılar

Göktürkçede Sayılar, Göktürkçe Sayılar

Göktürkçede Sayılar, Göktürkçe Sayılar

Göktürkçede Sayılar, Göktürkçe Sayılar Konusu

Orhun Yazıtları’nda sayılar, yazı ile belirtilmiştir. Sözcük düzeyinde kalan bu sayıların, rakamla yazılışı kaynaklarda bulunmamaktadır. Göktürkçede ya rakam tamgaları bulunmamaktadır ya da yazılı kaynaklarda geçmediği için (güçlü olasılık) bilinmemektedir. Eski Türkçede sayılar, “bir, eki, üç, tört, biş, altı, yiti, sekiz, tokuz, on” diye telaffuz edilir. Yazıtlarda sayıların kullanıldığı bir bölüm, şöyledir:

Yukarıdaki örnek metinde, Eski Türkçede “yiti yigirmi” olarak okunan sayının, bugünkü Türkçede “on yediye” karşılık geldiğini görebiliriz. Göktürk yazısında sayıların yazımıyla ilgili kuralları, şöyle sıralayabiliriz:

1- Herhangi bir onluk sayıdan (10, 30, 50 gibi) “önce”, herhangi bir birlik sayı (1, 4, 6 gibi) gelirse; onluk sayıdan bir tane düşürülür ve onluktan önce gelen sayı ona eklenir. Örneğin “biş otuz” sayısında, “biş” birlik sayısı “otuz” onluk sayısından önce geldiği için, “otuz” onluğundan bir tane düşürüp, elde edilen “yirmi” sayısının üzerine “beş” birliğini ekliyoruz. Böylece “biş otuz” sayısını, “yirmi beş” biçiminde günümüz sayı sistemine aktarıyoruz.

2- Herhangi bir onluk sayıdan “sonra”, “artukı” (bugünkü artı gibi) edatını takip eden bir birlik sayı gelirse; onluk sayının üzerine birlik sayı doğrudan eklenir. Örneğin “yigirmi artukı yiti” sayısını, “yirmi yedi” biçiminde günümüz sayı sistemine aktarabiliriz.

3- Göktürk yazısındaki yüzlük ve binlik sayılar, günümüzdeki gibidir. “Biş yüz” sayısı, bugünkü “beş yüz” sayısıyla aynıdır. Aynı şekilde “üç bin” sayısı da günümüzdeki gibidir.

Şimdi öğrenmeyi pekiştirmek için birkaç örnek verelim: bir toksan [81]; otuz artukı eki [32]; altı yüz artukı tört kırk [634]; üç bin yiti yüz artukı biş yigirmi [3715]; tört yüz artukı sekiz elli [448]

Yazıyı Değerlendirin

Değerlendirmeler (0)

Değerlendirme yok

ilgili yazılar

Sözcükte Anlam > Sözcükte Argo Anlam

argo anlam, SÖZCÜKTE ARGO ANLAM​​​​​​​, Sözcükte Anlam, Güzel Adlandırma, Güzel...

Terim Anlam, Sözcükte Terim Anlam

Terim Anlam, Sözcükte Terim Anlam Bir bilim, sanat ya da meslek...

Cümlede Anlam: İçerik ve Üslup Cümleleri

İçerik ve Üslup Cümleleri İçerik ve Üslup Cümleleri İçerik ve Üslup...

SIFATLAR (ÖN ADLAR) KONU ANLATIMI

Ön Adlar, Sıfatlar, Sıfatlar ve çeşitleri, sıfatlar nedir, ön...

Göktürkçe Cümleler, Göktürkçe Dersler, Göktürkçe Ülkücü Sloganlar

Göktürkçe Cümleler, Göktürkçe Türkçü Sözler, Göktürkçe Ülkücü Sloganlar, Göktürkçe...

CÜMLE YORUMU, Eş Anlamlı Cümleler, Özdeş Cümleler

CÜMLE YORUMU, Eş Anlamlı Cümleler, Özdeş Cümleler CÜMLE YORUMU, Eş Anlamlı Cümleler,...

İlgi zamiri (Adıllar) Türleri, Özellikleri, Zamir Konu Anlatımı

Zamir Konu Anlatımı Şahıs Zamirleri Dönüşlülük zamiri İşaret zamirleri Belgisiz zamirler Soru zamirleri İlgi zamiri İyelik...

BET ve BETİK NE ANLAMA GELİR?

BET ve BETİK NE ANLAMA GELİR? Öncelikle bet,...

Ad Tamlamaları, İsim Tamlamaları

Ad Tamlamaları, İsim TamlamalarıAd Tamlamaları, İsim Tamlamaları İsim tamlaması (Ad Takımı) Nedir...

Paragrafta Konu

Paragrafta KonuParagrafta Konu Bu yazımızda paragraf, paragraf soruları, paragrafta anlam,...

Cümlede Anlam, Öz eleştiri cümleleri, Öz eleştiri cümle örnekleri

Cümlede Anlam, Öz eleştiri cümleleri, Öz eleştiri cümle örnekleri Öz eleştiri...

çoğul ekinden sonra gelen ekler ayrılır mı, yüklemde ler...

çoğul ekinden sonra gelen ekler ayrılır mı, yüklemde...

Yunanca adların yazılışı, Türkçede Yunanca adların yazılışı

Yunanca adların yazılışı, Türkçede Yunanca adların yazılışıYunanca adların yazılışı,...

İlginizi Çekebilir