16. YÜZYILDA KLASİK AŞK MESNEVİLERİ

16. YÜZYILDA KLASİK AŞK MESNEVİLERİ

16. YÜZYILDA KLASİK AŞK MESNEVİLERİ

Leylâ vü Mecnûn: Bu yüzyılda Türk edebiyatında yazılmış en güzel ve en ünlü Leylâ vü Mecnûn Fuzûlî’ye aittir. Şair, 3.098 beyitlik bu mesnevisinde Leylâ simgesiyle Allah’ın sıfatlarını; Mecnûn simgesiyle de Allah’ı arayan insanı ifade ettiğini söylemektedir. Bu yüzyılda yazılmış Leylâ vü Mecnûn’lardan biri de Bursalı Celîlî’nin 2.145 beyit olduğunu söylediği eseridir. Lârendeli Hamdî, 5.430 beyitlik eseriyle, yüzyılın Leylâ vü Mecnûn şairleri arasında yer alır. Hakîrî, Sevdâî, Celâlzâde Sâlih, Halîfe, Mahvî ve Hâtıfî gibi şairlerin de tercüme veya telif olarak Leylâ vü Mecnûn sahibi oldukları söylenmektedir.

Yûsuf u Züleyhâ: Birçok araştırmacı, Kurân-ı Kerîm’de de geçmesinin, Türk edebiyatındaki aşk mesnevilerinde en çok işlenen konunun Yûsuf u Züleyhâ olmasına sebep olduğunu ifade etmektedir. Bu dönemde yazılan Yûsuf u Züleyhâ’lardan biri, hamse sahibi şairlerimizden Taşlıcalı Yahyâ Bey’in 5.179 beyitlik eseridir. Kemal Paşazâde’nin de, kendi ifadesine göre 7.777 beyitlik bir Yûsuf u Züleyhâ mesnevisi vardır. Celîlî ve Gubârî Abdurrahman, bu yüzyıldaki Yûsuf u Züleyhâ şairlerindendir. Likâî, Ni‘metullâh, Halîfe, Kâmî Mehmed, Ziyâî Yûsuf, Şikârî, Manastırlı Kadı Sinan, Hevâî Mustafa gibi şairlerin de Yûsuf u Züleyhâ sahibi oldukları söylenmektedir. Ne var ki bu eserlerin herhangi bir nüshasına henüz ulaşılamamıştır.

Hüsrev ü Şîrîn: Benli Hasan olarak da bilinen Âhî’nin Hikâye-i Şîrîn ü Pervîz ve Rivâyet-i Gülnûn u Şebdîz adıyla yazdığı Hüsrev ü Şîrîn’i tamamlanmamış bir mesnevidir. Tamamlanmamış olmasını Sehî, Latîfî, Âşık Çelebi ve Gelibolulu Âlî çeşitli sebeplere bağlamaktadırlar. Bu dönemde yazılan Hüsrev ü Şîrîn’lerden biri de Celîlî’nin 2019 beyitlik eseridir. Ahdî, bu dönem şairlerinden Ârif Çelebi’nin de Hüsrev u Şîrîn sahibi olduğunu belirtmektedir; ancak diğer tezkirelerde (şairler sözlüğü) böyle bir bilgi mevcut değildir. Tezkirelerde İmamzâde Ahmed, Halîfe, Mahvî, Hâtıfî gibi şairlerin telif veya uyarlama tercüme biçimli Hüsrev ü Şîrîn mesnevileri olduğu belirtilmektedir. Bu arada Latîfî, Kastamonulu Şânî’nin Ferhadnâme adlı mesnevisinin aynı konuda yazıldığını söylemektedir.

Mihr ü Vefâ: 16. yüzyılın dikkat çeken mesnevilerinden olan Mihr ü Vefâ şairlerinden biri 7.000 beyitlik bir Mühr ü Vefâ yazmış olan Gelibolulu Âlî’dir. Hâşimî’nin de 6.510 beyitlik bir mesnevisi vardır. Harimî’nin Mihr ü Vefâ’sı ise 8.000 beyit civarındadır. Bu dönemin Mihr ü Vefâ şairlerinden biri de Mustafa Çelebi’dir.

Mihr ü Müşterî: Bu yüzyılda birçok şair, İranlı şair Assâr-ı Tebrîzî’nin Mihr ü Müşterî adlı mesnevisinin çevirisini yapmıştır. Münîrî İbrahim Çelebi, Riyâzî (Azmî Pîr Mehmed) ve oğlu Hâletî, Mîrî (Kiçi Mîrzâde Seyyid Yahya Hüseyin), Molla Maşîzâde Fikrî Dervîş, Ümmü’l-veledzâde (Ali bin Abdülaziz) 16.yüzyılın Mihr ü Müşterî tercüme eden şairleridir.

Şem‘ ü Pervâne (Lâmiî, Zâtî, Kalkandelenli Mu‘îdî),Nâlân u Handân (Mûyî), Cemşîd u Hurşîd (Abdî, Hubbî Ayşe Kadın), Gül ü Nevrûz (=Nüzhetnâme-i Abdî) [Abdî],Niyâznâme-i Sa‘d u Hümâ (Abdî), Mihr ü Mâh(Gelibolulu Âlî), Şâh u Gedâ (Taşlıcalı Yahyâ), Hümâ ve Hümâyûn (Kara Fazlî), Gül ü Bülbül (Kara Fazlî, İznikli Bekâyî), Vâmık u Azrâ (Lâmiî Çelebi, Mu‘îdî, Manisalı Câmiî), Varka ve Gülşah (Mostarlı Ziyâî, Bedi‘î), Cemşâh u Âlemşâh (Behiştî), Salâmân u Absâl (Lâmi‘î Çelebi),Vîs ü Râmin (Lâmiî Çelebi), Hüsn ü Dil (Yenipazarlı Vâlî) bu dönemin diğer aşk mesnevileri arasında yer almaktadır.

Yazıyı Değerlendirin

Değerlendirmeler (0)

Değerlendirme yok

ilgili yazılar

Aşık Şiirinde Destan

Varsağı, Varsağı Nedir? Varsağı, Varsağı Nedir? ...

SÖZ SANATLARI, TÜRK EDEBİYATI DERS NOTLARI

Söz sanatları nedir? Bir duygu veya düşünceyi daha edebi ve...

Mısra Nedir, Beyit Nedir, Berceste Nedir?

Mısra Nedir, Beyit Nedir, Berceste Nedir?Mısra Nedir, Beyit Nedir,...

18. YÜZYILDA TARİH YAZICILIĞI

18. YÜZYILDA TARİH YAZICILIĞI18. YÜZYILDA TARİH YAZICILIĞI 18. yüzyıl tarih...

Roman Türü, Roman Türü Nedir?

Roman Türü, Roman Türü Nedir?Roman Türü, Roman Türü Nedir? Roman, gerçek veya...

TASAVVUF NEDİR? TASAVVUF TERİMLERİ NELERDİR?

TASAVVUF NEDİR? TASAVVUF TERİMLERİ NELERDİR?TASAVVUF NEDİR? TASAVVUF TERİMLERİ NELERDİR? TDH...

EDEBİYAT, SOSYAL VE SİYASİ HAYAT İLİŞKİSİ

EDEBİYAT, SOSYAL VE SİYASİ HAYAT İLİŞKİSİEDEBİYAT, SOSYAL VE SİYASİ...

Tanzimat Dönemi Edebiyatı ve özellikleri (1860-1895)

Tanzimat Dönemi Edebiyatı ve özellikleri (1860-1895) * 1. Dönem...

18. YÜZYILDA NESİR

18. YÜZYILDA NESİR18. YÜZYILDA NESİR 18. yüzyıl nesir sahasında biyofrafik...

Batı edebiyatındaki önemli yazarlar ve eserleri

Batı edebiyatındaki önemli yazarlar ve eserleri ...

FAHRİYE NEDİR, FAHRİYE ÖZELLİKLERİ, FAHRİYE TEST

FAHRİYE NEDİR, FAHRİYE ÖZELLİKLERİ, FAHRİYE TESTFAHRİYE NEDİR, FAHRİYE ÖZELLİKLERİ, FAHRİYE TEST FAHRİYE NEDİR, FAHRİYE ÖZELLİKLERİ, FAHRİYE...

RECAİZADE EKREM, RECAİZADE EKREM KİMDİR, RECAİZADE EKREM ESERLERİ

recaizade mahmut ekrem eserleri, recaizade mahmut ekrem biyografisi,...

BİYOGRAFİ, YAŞAM ÖYKÜSÜ, OTO-BİYOGRAFİ, NESİR TÜRLERİ, DÜZ YAZI TÜRLERİ

BİYOGRAFİ, YAŞAM ÖYKÜSÜ, OTO-BİYOGRAFİ, NESİR TÜRLERİ, DÜZ YAZI TÜRLERİBİYOGRAFİ, YAŞAM ÖYKÜSÜ, OTO-BİYOGRAFİ, NESİR...

İlginizi Çekebilir