Bu sözcük Türk Tarihi ve Söylenceleri Sözlüğünde yer almaktadır. >>> Anlamı-Açıklaması: Türk tarihinde ve söylencelerinde yer alan önemli bir kişilik/kavram. { ÜLGEN: İyilik Tanrısı. Eşdeğer: ÜLKEN, ÜLGÖN, ULGON Moğolca: ULGAN “Bay Ülgen” olarak anılır. Göğün 16. katında oturur. Kayra Han’ın oğludur. Altın Dağ’da, altın kapısı olan altın bir sarayda yaşar. Altın bir tahtı vardır. Kayra Han’dan sonra ikinci derecede öneme sâhiptir. Göğün hâkimidir ve gökcisimlerini yönetir. Gökcisimlerinin herbiri kendisine ulaşmak isteyen şaman için bir engeldir. En güçlü şaman bile en fazla Altınkazığa (Kutup Yıldızı’na) kadar ulaşabilir, daha öteye gidemez. Astronomik ve meteorolojik olayların ilk kaynağıdır. Güneş, Ay ve yıldızlardan (tüm gökcisimlerinden) çok uzakta yaşar. İyilik yapmayı sever. Yaşlı ve bilge bir görünüm ile betimlenir. Üç börkü (başlığı) vardır. Uzun sakallı ve uzun saçlıdır. Yanında büyük bir kalkanı bulunur, elinde şimşekler gönderen bir yayı vardır. Dallı budaklı topuzu, Yaşam Ağacı’nın köklerine benzer. Yıldırımlar onun silahıdır ve bunlarla vurduğu yer kutsallık kazanır. Kendisi için parlak, gürleyen, yakıcı, şimşekçi gibi sıfatlar kullanılır. Mâvi renk ile simgelenir. Dünyâ’yı taşımaları veyâ destek olmaları için üç tane balık yaratmıştır. Biri sağında ve diğeri solunda iki ak Güneş bulunur. Biri ak, diğeri kara iki taşla gelerek (veyâ Korbolko Kuşu ile göndererek) insanlara ateş yakmayı öğretmiştir. Ezelî ve ebedî kabul edilir. Evrenin başlangıcında yalnızca Ülgen ve Erlik vardır. Kaz ve kuğu kılığına girerek sonsuz suyun üzerinde uçarlar. Ülgen her zaman Erlik’den daha güçlüdür ve yaptığı hileleri anlayarak onu cezâlandırır. Birkaç yerde karısının adı “Taz Hanım” (Kel Hanım) olarak geçer. Bindiği hayvan da Kelke adlı kel bir öküzdür. Üç, altı, dokuz yada oniki yılda bir görkemli törenler yapılarak kendisine beyaz kısrak kurban edilir. Komşu kavimlerden olan Vogullar’da “Ulgon” adıyla tanınır ve ateşin kaynağı olarak görülür. Yedi kızı vardır ve hiçbirinin adları bilinmez. Yedi oğlu göğün yedi katını simgeler. Ülgen’in Oğulları: 1. Karağus Han: Kuşlar Tanrısı. 2. Baktı Han: Lütuf Tanrısı. 3. Pura Han : At Tanrısı. 4. Burça Han: Zenginlik Tanrısı. 5. Yaşıl Han: Doğa Tanrısı. 6. Kanım Han: Güven Tanrısı. 7. Karşıt Han: Temizlik Tanrısı. Anlam: (Ül/Ul). Ulu, yüce demektir. Bazı kaynaklarda bu sözcüğün büyücü anlamına geldiği söylenir. Göksellik, paylaştırmak, bölüştürmek, yaratmak gibi anlamlar içerir. Moğolca’da pek çok tanrının adının sonunda yer alan Ulağan/Ulagan (kızıl) sıfatıyla da bağlantılı görünmektedir. Saygılarımızla. Türkçenin Diriliş Hareketi *İLİŞTİRİLER: Tarih terimleri, Tarih Terimleri Sözlüğüü, tarih sözlüğü pdf, tarih terimleri ygs, tarih sözlüğü indir, tarih terimleri ve anlamları, tarih kavramları sözlüğü, Türk tarihi pdf, Türk tarihi kronolojisi, Tarihimiz
>>