Dağ etrafında oluşan inanışlar – Kumsal Şimşek

Dağ etrafında oluşan inanışlar

Kumsal Şimşek

 

Dağ etrafında oluşan inanışlardan en dikkat çekeni “dağ ruhu”dur.

Bilindiği gibi eski Türkler doğadaki her varlığın bir ruhu olduğuna inanmışlardır. Buna bağlı olarak doğada en büyük öneme sahip olan dağın da bir ruhu yani iyesi olduğuna inanılır.

İye, “koruyucu ruh” anlamına gelmektedir.

Böylelikle doğadaki her varlığı koruyan bir ruh olduğuna inanılır. Doğaüstü güçlere sahip olan bu ruhlar, bağlı oldukları varlığı korudukları gibi ona zarar verecek kişi ya da varlıkları da cezalandırabilirler. Bu ruhlar; dua edilen, dilek dilenen, merhamet beklenen, hatta tıpkı tanrı gibi kurban sunulan varlıklar olarak karşımıza çıkar.

Dağ ruhlarının yaşadıkları yer, kişioğlunun yaşadığı yer dairesidir. Başka ruhlar gibi gökte ya da yeraltı dünyasında yaşamazlar. “Bundan dolayıdır ki Altaylılar dağ ruhlarını üç zümreye ayırırlar: Yer-Su (yer ve su ruhlarıdır), Yezim tayka (cumudiyeler ruhu) ve Altay (dağ ruhu).”

Ayrıca her Türk boyu veya kabilesinin mukaddes saydığı ve onun ruhuna kurban adadığı, ayin ve törenler düzenlediği bir dağ vardır.

Altay Türkleri herhangi bir sebeple dolaşırken dağ iyesini rahatsız etmemek için mümkün olduğunca sessiz olmaya gayret ederler. Bununla birlikte yüksek dağ geçitlerini aşarken dağların kendilerine geçit vermesi, yolculuklarının rahat geçmesi için dağ zirvelerindeki ağaçlara kıyıra veya calama bağlayıp, saçı saçıp alkış sözler söylerler. Bu şekilde dağ iyesini memnun ettiklerine inanırlar.

 

Kaynak:
İbrahim Dilek, “Altay Türk Kayçılık Geleneği ve Kayçı N.U Ulagaşev: Dağ İyesi Motifi”

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, sayı: 5, Bahar, Ankara, 1998, s.340.

Yazıyı Değerlendirin

Değerlendirmeler (0)

Değerlendirme yok

ilgili yazılar

Atatürk'ün Anıları, Bu Kokuşmuş Kafayla Devlet Yürümez

Atatürk'ün Anıları, Bu Kokuşmuş Kafayla Devlet YürümezAtatürk'ün Anıları, Bu Kokuşmuş Kafayla...

Atatürk'ün Anıları, Kral Konstantin İzmir’i Neden Almak İstemiş?

Atatürk'ün Anıları, Kral Konstantin İzmir’i Neden Almak İstemiş?Atatürk'ün Anıları, Kral Konstantin...

Türkmen Dili / Doç. Dr. Mâmmetdurdı Sarıhanov

Türkmen Dili / Doç. Dr. Mâmmetdurdı Sarıhanov ...

Bir Köylünün Atatürk'e Cevabı

Bir Köylünün Atatürk'e Cevabı'Hayatımda cevap veremediğim tek insan bu...

VII-IX Yüzyıllarda Güney Hazar Bölgesinde Hükümranlık Süren Türk Sulî...

VII-IX Yüzyıllarda Güney Hazar Bölgesinde Hükümranlık Süren Türk...

Tarihte Türklük ve Türklerin Anayurdu / Prof. Dr. Lâszlö...

Tarihte Türklük / Prof. Dr. Lâszlö Râsonyi ...

Atatürk'ün Anıları, Kont De Chambrun’dan 30 Ağustos Anısı

Atatürk'ün Anıları, Kont De Chambrun’dan 30 Ağustos AnısıAtatürk'ün Anıları, Kont De...

Kalmuk Türkleri, Kalmuklar Kimdir? Kalmuk Kültürü ve Yerleşim Yerleri

Kalmuk Türkleri, Kalmuklar Kimdir, Kalmuk Kültürü ve Yerleşim YerleriKalmuk...

Atatürk'ün Anıları, Çanakkale Geçilmez

Atatürk'ün Anıları, Çanakkale GeçilmezAtatürk'ün Anıları, Çanakkale Geçilmez Atatürk'ün hayatı, Atatürk'ün bilinmeyen özellikleri,...

Azerbaycan’ın Bağımsızlık Sürecinde Azerbaycan Halk Cephesi’nin Yeri / Hakan...

Azerbaycan'ın Bağımsızlık Sürecinde Azerbaycan Halk Cephesi'nin Yeri / Hakan...

Türkçülüğün mihenk taşı? İSKENDER ÖKSÜZ

Osmanlıcılık, İslâmcılık ve Türkçülük… Kim kimin mirasçısıdır?...

‘Geçmişin İzinde’ Belgeseli-Nuray Karadeniz

"Geçmişin İzinde" Belgeseli-Nuray Karadeniz Tarihe ışık tutanların maceraları “Geçmişin...

Buhâra Hanlığı

Buhâra Hanlığı, buhara hanlığı pdf, buhara hanlığı makale, buhara...

İlginizi Çekebilir