Türeyiş efsanesi ve kurt
Türeyiş Efsanesi ve Kurt
Türklerde kurttan türeme efsanelerinin Hun devrinden itibaren bulunduğu eski Çin kaynaklarındaki bilgilere göre sabittir.
M.Ö. ki devirlerden beri bunun izini sürebiliyoruz.
Ancak eski Türklerde Hayvan ‘dan türeme efsaneleri çok yaygın olduğuna göre bunun kökenleri çok daha erken devrin Ön-Türklerinde yatıyor.
Muhtemelen bu kült kuzey kavimleri vasıtasıyla Etrüsklere kadar ulaştı (ya da zaten Etrüsklerin ana tanrıça efsanelerinin dişi kurt versiyonu idi) ve oradan da Roma’nın türeyiş efsanesi olarak Romalılar tarafından uyarlandı ve hatta Greklere geçti..
Kurttan türeme efsaneleri Türklerde Romadakinden daha geniş anlamda görülür.
Roma’da sadece dişi kurttan türeme veya koruma söz konusuyken Türklerde bazı efsane veya mitlerde erkek kurttan bazılarında ise dişi kurttan türeme vardı.
Hunlarda, Kao’che’larda erkek kurttan, Wusun ve Göktürklerde dişi kurttan türeme söz konusudur.
Bu türeme efsaneleri erken devir ve sonraki devri Türk Sanatı eserlerine de yansımıştır.
Tanrı izin verirse bu konuyu sanat tarihi ve arkeoloji materyallerinde yansımasıyla birlikte bir kitap halinde detaylı olarak ele alacağız. O zaman karanlık kalan noktaları da aydınlatmaya çalışacağız.
Prof. Dr. Yaşar ÇORUHLU