direnç

direnç kelimesinin kökeni, direnç kökeni

> Köken Açıklaması: < TTü dire-n- +(In)ç

Direnç sözcüğü oldukça karışık bir geçmişe sahip arkadaşlar.

1-Eski Türkçe tiri-mek yaşamak, canlı olmak +I(g) sözcüğü var. Tirig canlı, diri sözcüğü de buradan türüyor.

2-Benzer biçimde tire-mek dik kılmak, dikmek << ETü *tirge- < ETü tirig canlı, diri +(g)A- sözcüğümüz var.

3- Yine benzer biçimde direk sözcüğümüz bulunuyor. ETü tiregü destek, dayanak, sütun < ETü tire- dikmek, dayamak
Benzer sözcükler: direcen, dirembeç, direnmek, direniş, direnme, diretmek.

4- Orta Türkçedeki dirlik/ tirlik: yaşam < ETü tiril- yaşamak +Uk sözcüğü de ilişkili görülüyor.
Benzer sözcükler: dirlik düzenlik, dirliksiz

5- Dir-gen (yaba) sözcüğü ise sanıldığı gibi Türkçe değil. Yunanca dikránion δικράνιον: İki uçlu çatal.
di- δι- iki + EYun kránon κράνον boynuz

Sonuç: Direnç sözcüğü ile ilgili olabilecek kökleri açıkladık. TDK’de bu yönde bir bilgi bulunmuyor. Tiri-, Tire- köklerinden gelme olasılığı çok yüksek görünüyor.

Sözlüğümüz 16 farklı sözlükten oluşmaktadır. Güncel Türkçe Sözlük, Yazım Kılavuzu Sözlüğü, Bilim ve Sanat Terimleri Sözlüğü, Derleme Sözlüğü, Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, Tarama Sözlüğü, Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü, Kişi Adları Sözlüğü, Türkçe ve Arapça Adlar, Çocuk Adları Sözlüğü, Eski Türk Adları ve Göktürkçe Sözcükler, Türk Söylenceleri Sözlüğü, Etimoloji ve Kökenbilim Sözlüğü. Sözlüğümüze sürekli olarak yeni eklemeler ve düzeltmeler yapılmaktadır. Lütfen düzeltme isteklerinizi bizimle paylaşmaktan çekinmeyiniz. Saygılarımızla.

TDH TÜRK DÜNYASI ORTAK SÖZLÜĞÜ © Suat Özer

Yazıyı değerlendirin

Değerlendirmeler (0)