Türkçede saatlerin ve sayıların yazımı, Saatlere gelen ekler nasıl yazılır TDK, Saat ve dakika arasına iki nokta konur mu, Tarihlerin Yazımı, Madde numaraları ve harflerinden sonra nokta konur, Tarihlerin yazılışında gün ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur, 1.si nasıl yazılır
Sözcükleri yazarken saat ve dakika bildiren sayıların arasına ne konur?
Sözcükleri yazarken saat ve dakika bildiren sayıların arasına ne konur? Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için nokta konur:
- Tren 09.15’te kalktı.
- Toplantı 13.00’te başladı.
Dipçe: Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için iki nokta üst üste kullanılmaz. (Dijital saatlerle karıştırmayalım)
Türkçede saatlerin ve sayıların yazımı
1. Sayılar, saat ve dakikalar metin içerisinde yazıyla yazılır. Ayrıca birden fazla sözcükten oluşan sayılar ayrı yazılır:
Örnek: bin yıldan beri, dört kardeş, haftanın beşinci günü, üç ayda bir, yüz soru, iki hafta sonra, saat yediye çeyrek kala, mesela saat onda; iki yüz, üç yüz altmış beş.
Örnek: Yaş otuz beş, yolun yarısı eder.
(Cahit Sıtkı Tarancı)
NOT: Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda, bilimsel yazılarda, kesinlik aranan konularda rakam veya sayı kullanılır:
Örnek: 17.30’da, U.OO’de, 1.500.000lira, 25kilogram, 150 kilometre, 15 metre kumaş, 1.250.000 kişi…
Örnek: – Türkiye ‘nin yüzölçümü 780.5 76 km2’dir.
– Araştırmalarda 1580 denek kullanılmıştır.
– Bölgede okuma yazma oranı % 64 ‘tür.
2. Rakamla yazılmış bir sayıya gelen ekler, kesme işareti ile ayrılır. Ekler, ses uyumlarına girer:
Örnek: 1987’de, 1893’ten beri, saat 11.55’te, 12’ye çeyrek var.
NOT: Saat gösterilirken dakika bölümünün ikisi de sıfırlı ise (13.00 gibi) gelen ek saate uygun yazılır: 16.00’da, 17.00’de.
3. Para ile ilgili işlem ve senet, çek vb. ticarî belgelerde geçen sayılar araya başka sayı ya da rakam girmemesi için bitişik yazılır:
Örnek: 650,35 (altıyüzelli TL, otuzbeş Krş.)
4. Notayı niteleyen sayılar ayrı yazılır:
Örnek: on altılık, otuz ikilik, altmış dörtlük.
5. Romen rakamları ancak yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerde ayların yazımında, kitap ve dergi ciltlerinde ve kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında kullanılabilir:
Örnek: XX. yüzyıl, III. Selim, XIV. Louis, 1.XI. 1928,1. Cilt, XII. Cilt.
NOT: Çok sıfırlı büyük sayıların yazımında ana sayılardan sonraki basamaklar yazı ile yazılabilir: 2 milyar, 8 trilyon.
6. Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir. Rakamla gösterilmesi durumunda ya rakamdan sonra bir nokta konur ya da rakamdan sonra kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır:
Örnek: 3. – 2539. – XIX. – 4’üncü, 5’inci, 6’ncı
7. Sıra sayıları ekle gösterildiğinde rakamdan sonra sadece kesme işareti ve ek yazılır; ayrıca nokta konmaz:
Örnek: 8. ‘inci değil 8 ‘inci, 2. ‘nci değil 2 ‘nci
8. Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir:
Örnek: 2’şer değil ikişer, 9’ar değil dokuzar, 100’er değil yüzer.
9. Ev, apartman ve daire, cadde, sokak numaraları; kitapların sayfa numaraları; tarihlerde gün, yıl gösteren sayılar rakamla gösterilir:
Örnek: 7. Cadde, 123. Sokak, 3. Blok, 148. sayfa, 16 Mayıs 2008, saat 18.30.
10. Sayılar rakamla yazılabildikleri gibi harfle de yazılabilir.
Örnek: Elimde 120 adet kınalı keklik var. / Elimde yüz yirmi adet kınalı keklik var.
11. Küçük sayılar, yüz ile bin sayıları ve daha çok edebî karakter taşıyan metinlerde geçen sayılar harfle gösterilir.
Örnek: İki hafta sonra, haftanın beşinci günü, üç ayda bir, dört kardeş, üçüncü sınıf, yüz yıllık tarih, bin yıldan beri…
Yaş otuz beş, yolun yarısı eder.
12. Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılar ile büyük sayılarda rakam kullanılır.
Örnek: Öğleden sonra saat 17.30’da, 3.500.000 lira, 25 kilometre, 150 kg, 15 metre kumaş, 70.000.000.000 lira…
13. Saat ve dakikaların metin içinde harfle yazılması da mümkündür.
Örnek: Saat dokuzda, dokuzu beş geçe, yediye çeyrek kala, sekizi on dakika üç saniye geçe, meselâ saat onda…
14. Sayılar daha çok Arap rakamlarıyla gösterilir:
Örnek: 25, 150, 15.000…
15. Roma rakamları, yüzyıllarda, hükümdar adlarında, kitap ve dergi ciltlerinde ve kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında kullanılır. Bu tür örneklerde Arap rakamlarının (harflerinin değil) kullanılması da mümkündür. Hükümdar adlarında kullanılan rakamlar hükümdarın adından önce gelir.
Örnek: XX. yüzyıl, III. Selim, XIV. Louis, V. Karl, I. Cilt…
16. Rakamlardan sonra getirilen ekler kesme işareti (‘) ile ayrılır:
Örnek: Saat 10.30’da, 1972’de, 2000’den, 12’nci…
17. Sıra sayıları harfle de gösterilebilir, rakamla da:
Örnek: beşinci, yirmi ikinci…
18. Rakamlardan sonra, sıra belirtmek üzere nokta da kullanılabilir, “-ncİ” eki de:
Örnek: 16., 20., XXI., 16’ncı, 121’inci, 110’uncu…
19. Üleştirme sayıları harfle gösterilir:
Örnek: ikişer, yedişer, dokuzar, üçer üçer, onar onar, ellişer bin lira, yüz yirmi yedişer milyon…
20. Beş ve beşten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır. Gruplar arasına nokta da konabilir:
Örnek: 22 605, 111 548 600, 22.605, 111.548.600
21. Sayılarda kesirler virgülle ayrılır:
Örnek: 15,2 – 5,26
22. Harflerle yazılan birden fazla sayının her biri ayrı yazılır.
Örnek: Yüz yirmi beş milyon, on altı, yedi yüz iki…
NOT: Ancak para ile ilgili işlem ve belgelerde (senet, çek vb.) harflerle yazılan sayıların tamamı, aralarına sonradan başka harfler konmasın diye birbirine bitişik yazılır:
Örnek: onbirmilyonyediyüzaltmışikibindokuzyüzkırkaltı
İliştiriler: Türkçede saatlerin ve sayıların yazımı, Saatlere gelen ekler nasıl yazılır TDK, Saat ve dakika arasına iki nokta konur mu, Tarihlerin Yazımı, Madde numaraları ve harflerinden sonra nokta konur, Tarihlerin yazılışında gün ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur, 1.si nasıl yazılır?