Sarı Uygurca nedir, Sarı Uygurcanın özellikleri, ses bilgisi ve grameri. Eski Türkçe ve yeni Türk dillerinde bulunan 8 ünlüden başka 6 tane çift ünlü vardır.
Sarı Uygurca nedir? Sarı Uygurcanın özellikleri, ses bilgisi ve grameri
Çen-Zong-Cen
Türk dilleriyle kıyasladığımız zaman, Sarı Uygurcanın en önemli özellikleri
şunlardır:
SES BİLGİSİ BAKIMINDAN SARI UYGURCA
- 1. Eski Türkçe ve yeni Türk dillerinde bulunan 8 ünlüden başka 6 tane çift ünlü vardır. Bu çift ünlüler, bazı kelimelerin anlamını diğer kelimelerden ayırır. Bu çift ünlüler bazı kelimelerde fonem özelliğine sahiptir.
- 2- Çift ünlüler genelde Çinceden alınan alıntı kelimelerde kullanılır.
- 3- Bazı kelimelerde sesler eski Türkçedeki ses özelliğini korumuştur.
Örnekler:
- yange (yeni),
- sareğ (sarı),
- sağen (özlemek),
- ta,~ (dağ)
KELİME YÖNÜNDEN SARI UYGURCA
- 1. Göktürkçe ve eski Uygurcadaki pek çok kelime korunmuştur. Bu kelimeler yeni Türk dillerinde kullanılmıyor.
- 2- Çinceden alıntı kelime oldukça fazladır. Çince kelimelerin çoğunda eski Çincenin ses özelliği korunmuştur.
- 3- Arapça, Farsça kelimeler çok azdır.
- 4- Kelimelerin önüne eklenen ön ek yoktur.
GRAMER BAKIMINDAN SARI UYGURCA
- 1. İsimlere eklenen iyelik ekleri kaybolmuşur.
- 2- Sayılarda on birden on dokuza, yirmi birden yirmi dokuza kadar eski Türkçe ve eski Uygurcadaki sayı sistemi korunmuştur.
- 3- Fiillerde şahıs ekleri kaybolmuştur.
- 4- Bağlaçlar çok azdır, birleşik cümleler gelişmemiştir.
Bu özelikleri şunu gösteriyor ki, Batı Sarı Uygurca fonetik, leksik ve gramer bakımından eski Türkçenin özelliğini çok iyi korumuştur. Bu, Türk dilleri içerisinde eski Türkçenin özelliliğini fazlaca koruyan dillerden biridir.
Batı Uygurca ile konuşanların sayısı 4600 kişi civarındadır. Onlar dağlık bölgede (Da-he bölgesi. Huang-cheng bölgesi) ve düz ovalarda (Ming-hua
ovası) yaşarlar. Bu iki bölgedekilerin konuşmaları bir kısım kelimelerin farklı olması dışında, diğer yönden hemen hemen ana hatlarıyla aynıdır.