Aziz Sancar (8 Eylül 1946 – …)
Kuzey Carolina Üniversitesi Biyokimya ve Biyofizik bölümü öğretim üyesi, Türk bilim adamıdır. Gözelerin zarar gören DNA’ları nasıl onardığını ve kalıtım bilgisini koruduğunu haritalandıran araştırmaları ile 2015 Nobel Kimya Ödülü’nü kazandı. Ödüle ABD’li Paul Modrich ve İsveçli Tomas Lindahl ile birlikte layık görülen Sancar daha önce de kanser iyileştirmesinde sirkadiyen saat kullanımıyla ödüller almıştı. Kanser oluşumunda ve iyileştirmesinde önemli bir öğe olan DNA onarımı üzerinde yıllardır çalışan Sancar bu düzeneği 35 yılda çözdüklerini, ancak bunun hastalara ulaşmasının biraz zaman alacağını belirtmiştir.
Aziz Sancar kimdir, Aziz Sancar 2015 Nobel Kimya Ödülü sahibi, Biyokimya ve Biyofizik bölümü öğretim üyesi bilim insanı.
Aziz Sancar, 8 Eylül 1946’da Mardin Savur da doğdu, Kuzey Carolina Üniversitesi Biyokimya ve Biyofizik bölümü öğretim üyesi bilim insanı. Hücrelerin hasar gören DNA’ları nasıl onardığını ve genetik bilgisini koruduğunu haritalandıran araştırmaları sayesinde 2015 Nobel Kimya Ödülü’nü kazandı. Sancar ödüle ABD’li Paul Modrich ve İsveçli Tomas Lindahlile birlikte layık görüldü. Sancar daha önce de kanser tedavisinde ‘ritmik saat’ buluşunu yapmıştı. Aziz Sancar, Nobel Ödülü alan Türkiye doğumlu ilk bilim insanıdır. Daha önce Orhan Pamuk Edebiyat alanında bu ödülü almıştır.
Mardin’in Savur ilçesinde sekiz çocuklu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk eğitimini Mardin’de tamamladı. İstanbul Tıp Fakültesi’ni bitirdikten sonra Savur’da iki yıl doktorluk yaptı. Daha sonra Dallas’a giderek Teksas Üniversitesinde Moleküler Biyoloji dalında doktora yaptı. Yale Üniversitesi’nde DNA onarımı dalında doçentlik tezini tamamladı. Daha sonra DNA onarımı, hücre dizilimi, kanser tedavisi ve biyolojik saat üzerinde çalışmalarını sürdürdü. 288 makale ve 33 kitap yayınladı. Gwen Boles Sancar ile evlidir.
Aziz Sancar, ‘DNA tamiri’ ve ‘hücre döngüsü kontrol noktası’ gibi konularda yaptığı çalışmalarla da adını daha öncede duyurmuştu.
Ödülleri :
2015 – Nobel Kimya Ödülü
2007 – Vehbi Koç Ödülü
2006 – TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi) Ödülü
2005 – ABD Ulusal Bilimler Akademisi üyesi
2004 – ABD Fen ve s and Sciences) Ödülü
1997 – TÜBİTAK Ödülü
1995 – ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü (National Institutes of Health) Ödülü
1990 – Amerikan Fotobiyoloji Derneği (American Society for Photobiology) Ödülü
1984 – ABD Ulusal Bilim Vakfı (National Science Foundation) Genç Araştırmacı Ödülü