Azerbaycan Türkçesinden Güzel Sözler ve Cümleler: Biliyor musunuz? Bal porsuğu, günde 80 km yürüyerek önüne çıkanı yer.

Biliyor musunuz?

Bal porsuğu, günde 80 km yürüyerek önüne çıkanı yer. Bir yuvası yoktur, bulduğu bir çukurda yatar. Derisinin kalın olması nedeniyle arıların iğnesi batmaz. Kral kobrayı bile zehirlenene dek yer, ağunun etkisiyle kendinden geçse bile yeniden ayılıp yemini kaldığı yerden yer. Çok cesaretlidir, keyfine göre aslanlarla bile dalaşır.

] Biliyor musunuz?
Bal porsuğu, günde 80 km yürüyerek önüne çıkanı yer. Bir yuvası yoktur, bulduğu bir çukurda yatar. Derisinin kalın olması nedeniyle arıların iğnesi batmaz. Kral kobrayı bile zehirlenene dek yer, ağunun etkisiyle kendinden geçse bile yeniden ayılıp yemini kaldığı yerden yer. Çok cesaretlidir, keyfine göre aslanlarla bile dalaşır.[/caption]

Bütün Türk Lehçelerinden güzel sözler, yazılar paylaşmayı sürdüreceğiz. Bu güzel sözlerin en başında elbette atasözleri ve deyimler gelmektedir. Türk dünyasını birleştiren bu güzel “dil köprüsünü” sürekli canlı tutmak zorundayız. Türk lehçelerinin ortak bir Türkçede buluşması ancak bu tür çalışmalarla olanaklıdır.

Saygılarımızla.

TDH

TÜRK LEHÇELERİ KOLAY ERİŞİM ÇİZELGESİ

• AZERBAYCAN TÜRKÇESİ, KAZAK TÜRKÇESİ, KIRGIZ TÜRKÇESİ
• ÖZBEK TÜRKÇESİ, TÜRKMEN TÜRKÇESİ, UYGUR TÜRKÇESİ
• DİĞER LEHÇELER VE AĞIZLAR

Lehçe Nedir?

Lehçeler, bir dilin bilinmeyen, çok eski dönemlerinde ayrılmış kollarına denir. Başka bir deyişle, bir dilin birbirinden uzak bölgelerde, çeşitli nedenlerle, ses, söz dizimi ve söz varlığı bakımından değişikliğe uğramış biçimine lehçe (Alm: Dialekt; Fr: dialecte; İng: dialect) denir.

Tanımlardan da anlaşılacağı gibi, ‘ağız’da genellikle ses ve söyleyiş farklılığı varken, lehçede ses ve söyleyiş farklılığıyla birlikte, dilin yapısı (söz dizimi) ve söz varlığı da değişmektedir. O kadar ki, bu farklılıklar zamanla lehçelerin birer dil olmasına bile yol açmaktadır. Söz gelimi, Latincenin çeşitli lehçeleri arasındaki farklılık zamanla o kadar büyümüştür ki, sonunda Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Portekizce, Rumence gibi diller ortaya çıkmıştır.

Adriyatik Denizi’nden Çin Denizi’ne kadar uzanan çok geniş bir coğrafyada yaşayan Türkçe de birçok lehçelere ayrılmıştır: Batı Türkçesinin Anadolu, Azerî, Türkmen lehçeleri gibi ve Özbek lehçesi, Kazak lehçesi, Kırgız lehçesi…

Lehçenin ayrı bir dile dönüşmesi olayına Türk dilinde de rastlanmaktadır. Yaşayan Türk lehçelerinden ikisi, bugün artık birer dile dönüşmüştür. Bunlardan biri, Sibirya’da Lena Nehri’nin iki yanında yaşayan Yakut Türklerinin konuştuğu Yakutça diğeri ise, Orta Volga bölgesinde Kama Irmağı’nın Volga’ya kavuştuğu yerde yaşayan Çuvaş Türklerinin dili olan Çuvaşçadır.

Bir dilin lehçeleri arasındaki bağı ya da farklılıkları en iyi lehçeler sözlüğü ortaya koyar. Örneğin, W. Radloff’un “Türk Lehçeler Sözlüğü” bu nitelikte bir sözlüktür. Hüseyin Kâzım’ın “Büyük Türk Lugatı” da bu alanda hazırlanmış büyük bir eserdir. Türk lehçeleri hakkında ilk bilgileri veren eserse Kaşgarlı Mahmut’un ölümsüz eseri “Divanü Lugat-it Türk”tür.
 

Türk Dilinin Ağızları (Şiveleri) (Boy adları ile)

Sibirya ve Altay alanı:
1. Karagas
2. Soyan
3. İrtiş ve Tobol
4. Altay
5. Telengit
6. Teleüt
7. Tuba
8. Kumandı
9. Lebed
10. Sagay
11. Beltir
12. Kaç
13. Koybal
14. Kızıl
15. Şor
16. Kamasin
17. Çalım ve Çat

Kuzey alanı (Urallardan Balkanlara kadar)
44. Kazan, Tatar
45. Atrahan
46. Başkırt
47. Kırım
48. Karayim
49. Gagavuz
50. Türkiye, Oğuz