Atasözleri ve Açıklamaları, Atasözleri ve Deyimler, Türkçe Atasözleri

• Bal dök yala: Her taraf temiz, her taraf dikkat çekecek kadar temiz.
• Baldırı Çıplak: İşi gücü olmayan, serseri sataşmak için bahane arayan.
• Balık kavağa çıkınca: Gerçekleşmesi hiç bir zaman mümkün olmayan işler söylenir.
• Baş ütülemek: Dırdır ederek kişiyi huzursuz etmek. Çok konuşmak.
• Cami yıkılmış ama mihrap yerinde: Kadınlar için kullanılır. Yaşlandığı halde güzelliğini kaybetmemiş, hala alımlı.
• Can kulağı ile dinlemek: Aşırı bir dikkat ile dinlemek.
• Cebi delik: Cebinde para bulunmayan. Para tutamayan.
• Çalmadan Oynamak: Çok neşeli olmak, neşesini hareketleri ile belli etmek.
• Çam devirmek: Karşısındakini üzecek, kıracak bir söz söylemek.
• Çamur atmak: İftira etmek.
• Çantada Keklik: Kolay elde edilir olmak.
• Damarına Basmak: Bir kişinin zayıf tarafına dokunup onu kızdırmak.
• Damdan düşer gibi: Hiç beklenilmeyen bir zamanda, yersiz.
• Dış kapının dış mandalı: Uzaktan ilgili
• Dilli Düdük: Çok konuşan, geveze.
• Eceline Susamak: Ölümle sonuçlanabilecek, çok tehlikeli işlere girmek.
• Ekmeğine kan doğramak: Üzüntü ve sıkıntı içinde olmak
• El Etek Çekmek: O işle artık hiç uğraşmamak.
• Eline Eteğine Doğru: Namussuz değil, hırsızlığı yok.
• Fare Düşse Başı Yarılır: Her taraf bomboş, yoksulluk hüküm sürüyor.
• Fırıldak gibi dönmek: Kendi çıkarı için her şekle, her kalıba girmek.
• Fink Atmak: Gönlünce gezmek, eğlenmek, çok neşelenmek, hoplayıp zıplamak.
• Gece silahlı gündüz külahlı: Etrafındakilere iyi görünüp, kimseye sezdirmeden kötü işler yapan, uygunsuz kimse.
• Gemi aslanı: Bir işe yaramayan, bir sorumluluk almayan gösterişli kimse.
• Göbeği çatlamak: Bir işi öğrenmek için çok büyük gayret göstermek.
• Gün görmüş: İyi günler yaşamış, önemli görevler yapmış, hatırı sayılır. Tecrübeli.
• Hanım evladı: Nazlı, üstüne düşerek büyütülmüş.
• Hapı yutmak: Kötü duruma düşmek.
• Havanda su dövmek: Boş uğraşlarda bulunmak, Boşa çalışmak.
• Irağı yakın etmek: Güçlükleri ortadan kaldırmak.
• Isıtıp ısıtıp önüne koymak: Bilinen bir şeyi bir daha bir daha anlatmak.
• İç etmek: Başkasının malını kendisine ayırıp ortadan kaldırmak.
• İçli dışlı: Samimi, teklifsiz.
• İçi içine sığmamak: Sevinmek, seviçten çok heyecanlanmak. Çoşmak.
• İçine ateş düşmek: Çok büyük bir acı içinde olmak.
• Kanı kaynamak: Birden sevgi duymak, bağlanmak, sevmek, hoşlanmak.
• Kara yazı: Kötü gelecek, kötü kader.
• Kesenin ağzını açmak: Çok para harcamaya başlamak.
• Kulağı delik: Etrafında olup biteni çabucak haber alan.
• Laf ebesi: Çok söz söyleyen, herkese söz yetiştiren kimse.
• Laf işitmek: Paylanmak, azarlanmak.
• Leke sürmek: Suç atmak, üstüne suç yüklemek.
• Mahkeme duvarına benzemek: Utanması kaybolmak. Utanılacak şeyler söylendiği halde etkilenmemek.
• Makbule geçmek: Beğenilmek işe yaramak.
• Mart kedisi gibi: Çok çapkın, uçarı, azgın.
• Masal okumak: Kandırmaya çalışmak, yalanlar söyleyerek kandırmaya çalışmak.
• Nal toplamak: Bir yarışta en geride kalmak, başarı gösterememek.
• Nalları dikmek: Ölmek (Hayvan için) kaba kimseler için.
• Ne baş belli ne ayak: Her şey birbirine girmiş, karışık durumda. Kimin ne olduğu, ne yaptığı belli değil.
• Ne oldum delisi: Sonradan görmüş, şımarık, ummadığı zenginlik ve şöhrete aniden kavuşturmaktan aşırı derecede şımarmak.
• Ocağına düşmek: Bir kimsenin yardımını dilemek.
• Ok yaydan çıktı: Ahlaksız duruma gelmek, namusunu kaybetmek. Sokağa düşmek.
• Oturduğu dalı kesmek: Çıkarlarını sağladığı kaynağa zarar vermek.
• Ödü patlamak: Çok korkmak, ummadığı anda gelen bir etkiyle çok korkmak.
• Öküz altında buzağı aramak: Fesat düşünce ürünü… Alakasız sebeplerle umulmadık şeylerden şüphelenmek… Önyargılı, bencil ve birazda fesat kişilerin sahip olduğu bir özelliktir, hiç katlanılmaz
• Ölmüş eşek arıyor ki nalını söksün: Çok cimri. Her şeyden çıkar sağlamaya çalışan kimseler için söylenir.
• Önüne düşmek: Yol göstermek, Rehberlik etmek.
• Örümcek kafalı: Yeniliklere düşman, hiç bir şekilde yenilikleri kabul etmeyen, eskiye körü körüne bağlı olan. Tutucu.
• Pabuç bırakmamak: Hiç bir şeyden korkmamak, çekinmemek, yılmamak.
• Parmak ısırmak: Şaşırmak. Hayranlıktan şaşırıp kalmak.
• Parsayı toplamak: Harcanan bir emeğin karşılığını almak. Hak edileni almak.
• Papaz uçurmak: İçki alemi yapmak.
• Rayına oturmak: İşin yoluna girmesi
• Rest çekmek: Kesin olarak olmaz demek.
• Rol oynamak: Etkili olmak, işin olmasına etki yapmak.
• Ruhu duymamak: Yapılan işin hiç farkında olmamak, sezinlememek.
• Saman alevi gibi parlamak: Birden kızıp köpürmek, çok kısa zamanda hırsı geçmek.
• Sepet havası çalmak: İşinden atmak, işine son vermek. Kovmak.
• Sıfırı tüketmek: Hiç bir şeyi kalmamak, bütün imkan ve gücünü kaybetmek.
• Sinek avlamak: İşi veya müşterisi olmadığı için boş oturmak. İşsiz kalmak.
• Şamar oğlanı: Herkesin kolayca sataştığı, dövdüğü, hıncını aldığı kimse.
• Şeytan görsün yüzünü: O kimse ile birlikte olmayı kesinlikle istemiyorum. onu sevmiyorum, görmek istemiyorum.
• Şifayı bulmak: Hasta olmak, hastalanmak.
• Şom ağızlı: Olayları kötü yorumlayan, felaket haberleri veren ve verdiği haberlerin hakikat olmasından korkulan kimse.
• Tabana kuvvet: Binilecek vasıta bulunamadığı için gidilecek yere yürümek.
• Tahtası eksik: Sersem, budala, akılsız.
• Tamtakır kuru bakır: İçi bomboş, boşaltılmış, cebinde parası yok, züğürt.
• Taş atmak: Bir kişiye söz dokundurmak, sitem etmek için söz dokundurmak.
• Ucu ucuna getirmek: Ancak yetişir olmak, hiç fazlası olmamak.
• Ulu orta konuşmak: Düşünmeden söylemek, rastgele söylemek.
• Uzun hikaye: Konunun ayrıntıları pek çoktur. Anlatırsa çok uzun sürer.
• Uzun boylu: Ayrıntılarını hesap ederek, etraflıca, uzun uzadıya.
• Üç buçuk atmak: Korku içinde bulunmak. Korkmak.
• Üçe beşe bakmamak: Çok fazla pazarlık etmeden alış veriş yapmak.
• Üstüne bir bardak su içmek: Bir alacaklının alacağından umudunu kesmek.
• Üzerine tuz biber ekmek: Bir kimsenin acısına fazlalaştıracak, derdini derinleştirecek davranışlarda bulunmak.
• Verip veriştirmek: Ağzına gelen her şeyi söylemek. Ağır konuşmak, ileri geri söylenmek.
• Veryansın etmek: Birinin hakkında atıp tutmak. O kişiye acımadan insafsızca saldırıda bulunmak.
• Vız gelmek: Önemsiz görünmek. Aldırış etmemek.
• Volta atmak: Aşağı yukarı gidip gelmek. Amaçsız dolaşmak.
• Yabana atmak: Önemsiz bulmak, önem vermemek.
• Yağlı müşteri: Çok alış veriş yapan, çok para bırakan kimse.
• Yaka silkmek: Bıkmak, usanmak.
• Yan çizmek: Kendisine verilen işin sorumluluğunu yüklenememek, sorumluluktan kaçmak.
• Zemheri zürefası: Çok soğuk havada ince bir elbise giyerek gezen.
• Zılgıt yemek: Azarlanmak. Çokça paylanmak.
• Zıvanadan çıkmak: Delirmek, akli dengesini kaybetmek. Çok öfkelenmek, kızmak, taşkın hareketlerde bulunmak.
• Zokayı yutmak: Aldatılmak. Zarara uğramak.
• Zurnanın zırt dediği yer: Yapılmakta olan işin en hassas yeri, can alıcı yer