Türk Tarihi ve Söylenceleri (Efsaneleri) Sözlüğü

SÖZLÜK SEÇİNİZ

1-TDH SÖZLÜĞÜ   2-TÜRKÇE KİŞİ ADLARI SÖZLÜĞÜ  3-ARAPÇA-FARSÇA KİŞİ ADLARI SÖZLÜĞÜ 4-GÖKTÜRKÇE SÖZLÜK 5-BİLİM DALLARI VE DÜŞÜNCE AKIMLARI  6-HUKUK TERİMLERİ  7-TIP TERİMLERİ 8-TÜRK TARİHİ VE SÖYLENCELERİ 9-OSMANLICA-TÜRKÇE SÖZLÜK 10-ATASÖZLERİ VE DEYİMLER SÖZLÜĞÜ 11- EDEBİYAT TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ

Türk Tarihi ve Söylenceleri (Efsaneleri) Sözlüğü

Sa. Sözcük Anlamı-Açıklaması
1 Aal Saygı Sözcüğü. Kutsal sayılan isimlerin başında kullanılır (Hz. gibi). { Eşdeğer: AL, AĞAL Kutsal sayılan isimlerin başında kullanılır (Hz. gibi). Yakut mitolojisinde yaygın olarak kullanılan bir kavramdır. Örneğin; Aal Luk Mas (Kutsal Ulu Meşe). Anlam: (Ağ/Ag/Ak veyâ Al). Kutsal ruh demektir. Yakutça’da “ruhları çağırmak” anlamını da, kendi içeriğinde taşıyan bu sözcük, “kutsal ruh” tanımlamasını bünyesinde barındırır.
2 Aan Saygı Sözcüğü. Kutsal sayılan isimlerin başında kullanılır (Hz. gibi). { Kutsal sayılan isimlerin başında kullanılır (Hz. gibi). Yakut mitolojisinde yaygın olarak kullanılır. Örneğin; Aan Kübey Hotun (Saygıdeğer Kübey Hatun). Anlam: (Ağ/Ag/Ak) veyâ (An). Yüce varlık demektir. Duâ etmek içeriği sözcüğün kökünde mevcuttur. Dolayısıyla tanrısal veyâ ruhsal bir güce yönelişi ifâde ettiği görülür. Anmak fiili ile de alâkalıdır.
3 Abakan Ayı Kral { Eşdeğer: ABAHAN, APAHAN, ABAĞAN, ABIĞAN, ABAGAN Abakan Irmağı’nda boğulduğuna inanılan ve Hakasların atası olarak kabul edilen efsânevî kişidir. Özelde Abakan boyunun ve daha geniş kapsamlı olarak Hakasların atası olarak anılır. Yağmur yağdırdığı ve Altayları koruduğu inanışı Hakaslar arasında oldukça yaygındır. Bir söylentiye göre Abakan Irmağı’nın adı, kıyısında yaşayan Aba Han (“Ayı Han”) adlı bir savaşçının atıyla birlikte bu nehrin sularında boğulması nedeniyle verilmiştir. Ayrıca Hakasya’nın başkenti Abakan (Hakasça: Ağban) adını yine bu kahramandan alır. Ayı, Hakaslarda kutsal ve soyundan gelinen bir hayvan olarak görülür. Hakaslar, Abakan Han’ın bu ırmağın kaynağında yaşadığını ve koruyuculuğunu yaptığını düşünürler. Abakan Han’ın atıyla ırmağın bir kıyısından diğer kıyısına atladığı anlatılır. Küçük Abakan ve Büyük Abakan ırmaklarının kavuştuğu yerde ayıya benzer biçimli kayalar bulunmaktadır. Bir efsâneye göre Abakan adlı bir genç, köylüleri kaçıran bir ayı ile savaşarak onu yener ve öldürür. Bunun üzerine ayının gövdesinden bir ırmak doğar. Bir başka rivâyette ise, Abakan Irmağı’nın etrafında geçmişte çok fazla ayı yaşadığı için ırmağa bu adın verildiği öne sürülür. Abakanların ayıdan türediklerine dâir inanışları, ayının bir ongun (totem) hayvanı olarak kabul görmesine neden olmuştur. Bazı Türk boylarında “Aba Tös” (Ayı Ruhu) adlı bir ongunun bulunduğu da bilinmektedir. Anlam: (Ab/Ap/Ay/Av/Az). “Ayı Han” veyâ “Ayı Kanı” demektir. Anadolu Türkçesi’nde “Abakan” sözcüğü cömert, şerefli, onurlu anlamlarına gelir. Abartmak ve Azmak fiillerinde olduğu gibi bu kökten gelen sözcüklerde büyüklük ve şiddet içeriği bulunur. Abi (büyük erkek kardeş) ve Aba/Apa (baba, dede) mânâları da yine bu isimle alâkalıdır. Eski Moğolca ile Mançuca’da Aba ve eski Türkçe’de Ab sözcükleri av, avlanmak mânâlarını da barındırır. Moğolca’daki “Abgalday (Avgalday)” sözcüğü ise “şaman maskesi” anlamına gelir ve çoğunlukla ayı biçimli olarak simgelenir.
4 Abakan Eski Türk boylarından birinin adıdır. {
5 Abakan han Hakasların ve Abakan boyunun koruyucusudur. {
6 Abarga Han Hastalık Tanrısı İnsanlara hastalık verir {
7 Abaris İskityalı Apollon rahibi, tanrı, ona kahinlikte öğretmişti. Hiç yemek yemeden yaşar. Apollon'un attığı altın bir oka biner, dünyayı dolaşırdı. { Yunan/batı mitolojisi terimlerindendir.
8 Abas Metanize'nin oğlu, su içmesiyle alay ettiği için Demeter, onu kertenkele yaptı. Kalkanında büyüleyici bir güç varmış. { Yunan/batı mitolojisi terimlerindendir.
9 Abası Kötü Ruh { Eşdeğer: ABAHI, ABAZI, ABAKI Yeraltında yaşayan, insanları kaçırabilen tek kollu, tek bacaklı, tek gözlü varlıklardır. Ateşten yaratılmışlardır. Yeraltında (bir anlamda Cehennem’de) yaşadıklarına inanılır. İnsanlara zarar verirler. Tek ayaklı (veyâ ayaksız), tek gözlü ve kel olarak betimlenirler. Leş yiyerek beslenirler. Zararlı ve iğrenç görünümlü hangi canlı varsa, onların bu durumda olmasına Abasılar sebebiyet vermiştir. İnsanları yoldan çıkartırlar, kötü işler yaptırırlar ve bazı kimseleri de delirtirler. İnsan ruhunu kaçırabilirler. Görünmezdirler, ancak onları yalnızca şamanlar görebilirler. Yeryüzünden yeraltına gelenleri de kendileri göremezler (meselâ şamanları). Arka arkaya sıra hâlinde yürürler ve yeryüzüne çıktıklarında görünmez olurlar. İnsanoğlunu genelde yalnızken veyâ korumasız, çaresiz, sayrı (hasta) oldukları ve sıkıntılı zamanlarda yakalarlar. Abasılara dâhil olan daha başka pek çok çeşit kötü ruhun insanoğluna zarar verdiğine inanılır. Bunların verebileceği zararlar da değişik seviyelerdedir. Türk halk kültüründe bostanlara dikilen korkuluklara da “Abakı” adı verilir ve korkutucu olması îtibariyle bu sözcükle doğrudan bağlantılıdır. Abakı (bahçe korkuluğu) aslında daha önceki dönemlerde kötü ruhlardan korunmak için evlere ve bahçelere dikilen heykellerin, ongunların (totemlerin) veyâ simgesel direklerin dönüşmesiyle ortaya çıkmışlardır. Tatarlar bostan korkuluklarının gece canlanıp gezdiğini söylerler. Abasıarın İki türleri vardır: 1. Çak: Şeytan ve 2. Çor: Cin. Anlam: (Ab/Ap/Av/Az). Kaçıran veyâ doyumsuz demektir. Aparmak (kaçırmak, alıp götürmek) anlamını içerir. Türkçe’de Apazlamak sözcüğü avuçlamak anlamına geldiği gibi rüzgarla gitmek de demektir. Abı sözcüğü de can, ruh gibi anlamlara gelir. Köken olarak Av kelimesi ile de bağlantılıdır. Anadolu’da Abaza kelimesi argoda cinsel doyumsuzluğu veyâ cinsel açlığı olan kişiyi ifâde eder.
10 Abay Yeryüzü Tanrıçası. { Eşdeğer: APAY, APAY, EBEY Yeryüzünün koruyuculuğunu yapar. Bâzen bir doğum tanrıçası olarak anılır. İskit (Saka) mitolojisinde Ana Tanrıça konumunda bulunan “Abay” ile de bağlantılıdır. Kocasının adı Papay (bkz.) olarak anılır, Abay/Aba/Ava sözcüğünün “Havva” adıyla ilgili olduğunu öne süren görüşler de vardır, fakat bu etimolojik olarak kesinleştirilebilecek bir öngörü değildir. Anlam: (Eb/Ev/Ab/Ap/Av). Yaşlı kadın anlamındadır. Türkçe Aba/Ebe, Moğolca Ebe/Ebi/Eve, Tunguzca Eve/Evke/Ebke sözcükleri ana-yanlı akrabalıkların bazılarını karşılamakta kullanılır. Eb/Öb/Öv kökü Moğolca’da emmek anlamına gelen içeriklere sâhiptir. Türklerde Ebe sözcüğü nine (büyükanne) demek olduğu kadar, bir insanı doğurtan kişi (doğum hemşiresi) anlamına da gelir ki, bu sözcüğün türeyişle (doğumla, yaratılışla) ilgili olan ilk anlamını bir biçimde içerisinde barındırmaktadır. Aba sözcüğü ayı anlamı da taşır ki, bu hayvanın toprakla olan bağlantısını da içerir.
* Arama sonuçlarında; tam sözcük, …ile başlayan sözcük, … ile biten sözcük ya da içeren sözcüklerin hepsi size sunulur.

Tarih terimleri, tarih terimleri sözlüğü, tarih sözlüğü pdf, 9.sınıf tarih sözlüğü, tarih terimleri sözlüğü, tarih terimleri ygs, tarih sözlüğü indir, tarih terimleri ve anlamları, 11.sınıf tarih sözlüğü, tarih kavramları sözlüğü, Türk tarihi pdf, Türk tarihi kronolojisi, Türk tarihi kitapları, Türklerin tarihi geçmişi, genel Türk tarihi, Türklerin tarihi ilber ortaylı, Türk tarihi belgeseli, Türk tarih kurumu yayınları, Türk mitolojisi, Türk tarihi, Türk söylenceleri sözlüğü, Osmanlıca sözlük, tarih terimleri sözlüğü pdf, 11.sınıf tarih sözlüğü, tarih terimleri sözlüğü indir, osmanlı tarihi sözlüğü hürriyet, osmanlı tarih sözlüğü pdf, bu mulkun sultanlari, tarih terimleri, türkçe sözlük, tdk, tdk sözlük, tarihi terimler sözlüğü, tarih terimleri sözlüğü pdf, 11.sınıf tarih sözlüğü, tarihi terimler ve anlamları, 9.sınıf tarih sözlüğü, tarih kavramları sözlüğü, ygs tarih bilinmesi gereken kavramlar, cografya ile ilgili terimler, Sözlük, Türkçe, Türkçe sözlük, Türkçe kelimeler, Türkçe, sözcükler, Etimoloji, Etimolojik sözlük, etimoloji nişanyan, TDK sözlük, Kelime ara, Sözlükler, Kökenbilim, Sözcük kökenleri, Tdh sözlüğü, TDH sözlükleri, tdk etimolojik sözlük, köken bilgisi sözlüğü indir, tdk etimolojik sözlük köken bilgisi sözlüğü indir, türk dilinin etimoloji sözlüğü, Türkçe etimoloji, Türkçe etmolojik sözlük, Türkçe Kökenbilim,  Türkçe Kökenbilim sözlüğü,